فصل خرید خودرو در حالی رو به اتمام است که بحث‌ قیمت‌گذاری خودرو همچنان مانعی برای افزایش خرید و فروش بازار خودرو است.

اگرچه نزدیک به دو ماه از تعیین رسمی قیمت خودرو می‌گذرد، اما ادامه پیدا کردن بحث‌ها و اعتراض‌ها پیرامون قیمت‌های جدید باعث شد تا بازار خودرو در بلاتکلیفی باقی بماند.

بلاتکلیفی در بازار خودرو طی ماه‌های اخیر حتی با اعلام کاهش سه درصدی قیمت خودرو از سوی رئیس شورای رقابت نیز از بین نرفت و حالا با وارد شدن بحث قیمت‌گذاری به فضایی جدید، به نظرمی‌رسد به این زودی‌ها تغییری در شرایط بازار ایجاد نشود.

با کاهش سه درصدی قیمت خودرو که خودروسازان از آن با عنوان «تخفیف به مشتریان» یاد می‌کنند، بازار خودرو که پیش از آن در انتظار روشن شدن تکلیف قیمت‌ها بود، وارد فاز جدیدی از انتظار شد. این ‌بار مشتریان برای بازتاب «کاهش سه درصدی» در قیمت‌های بازار، به انتظار نشسته‌اند؛ حالا اما اتفاق جدیدتری در رابطه با قیمت‌گذاری خودرو در حال رخ دادن است، اتفاقی که امید فعالان بازار برای جان گرفتن معاملات تا پایان فصل خرید خودرو (تابستان امسال) را نا امید می‌کند. با اعلام کاهش سه درصدی قیمت خودرو اگرچه به نظر می‌رسید توافقی بر سر قیمت میان خودروسازان، نمایندگان مجلس و شورای رقابت برای پایان دادن به بحث‌های «قیمت‌گذاری» صورت گرفته است، اما نمایندگان با رو کردن «طرحی» جدید قیمت‌گذاری خودرو را با چالش تازه‌ای مواجه کرده‌اند.

بر همین اساس نمایندگان مجلس در حالی از تهیه و تدوین طرحی با نام «ساماندهی نحوه قیمت‌گذاری خودروی داخلی» خبر می‌دهند که به نظر می رسد هدف از این طرح کنار گذاشتن شورای رقابت از قیمت‌گذاری خودرو و آزاد کردن قیمت‌ها باشد. هرچند مشخص نیست این طرح تا چه حد قابلیت اجرایی خواهد داشت، اما همین مطرح شدنش نیز می‌تواند بازار را تحت‌تاثیر خود قرار دهد. طرح جدید نمایندگان مجلس در حالی مطرح شده که به گفته نمایشگاهداران خودرو پایتخت، بلاتکلیفی بازار تا روشن شدن چگونگی و سرانجام این طرح ادامه خواهد داشت.

از سویی فعالان بازار عقیده دارند مشخص شدن تاثیر کاهش سه درصدی در قیمت خودروها در بازار نیز کمی زمان خواهد برد؛ زیرا خودروهای فعلی بازار، مربوط به پیش از کاهش سه درصدی قیمت‌ها هستند. بر همین اساس تا تمام شدن این خودروها و وارد شدن خودروهایی که سه درصد ارزان‌تر هستند، بازار باید کمی انتظار پیشه کند.

با تمام این تفاسیر باید منتظر ماند و دید نتیجه طرح جدید نمایندگان مجلس چه خواهد بود و این طرح مسیر بازار را به کدام سمت تغییر خواهد داد؟

فراز و فرود اندک داخلی‌ها

به گفته فعالان بازار خودرو روند معاملات در این بازار «کند و خالی از رونق» است، اما در عین حال نگاهی به تغییرات قیمت‌ها در بازار نشان می‌دهد که بازار این هفته نسبت به هفته‌های قبل با اندکی نوسان‌ همراه بوده است. در حالی که طی هفته‌های گذشته اغلب محصولات خودروسازان با ثبات یا کاهش قیمت همراه بوده‌اند، اما در این هفته چند مدل از خودروهای داخلی اندکی بازگشت قیمت داشته‌ و حتی رشد را نیز تجربه کرده‌اند. همچنین در بین خودروهای داخلی رانا تنها خودرویی است که با کاهش قیمت همراه بوده است.

قیمت این محصول از خانواده ایران‌خودرو، با ۴۰۰ هزار تومان کاهش قیمت در هفته جاری به ۳۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید.  اما پژو ۲۰۶ تیپ ۵ خودرویی است که در هفته جاری ثبات قیمت داشته؛ این خودرو همچنان روی ۳۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باقی مانده است.  مدل صندوق‌دار این خودرو؛ یعنی V8 نیز در این هفته بدون تغییر بوده و ۳۷میلیون و ۹۰۰ هزار تومان قیمت داشته است.  دیگر فرانسوی‌های بازار؛ یعنی تندرهای دنده‌ای نیز نسبت به هفته گذشته تغییری نداشته‌اند.

تندر ایران‌خودرو همچنان با ۳۸میلیون و ۲۰۰ هزار تومان قابل معامله است و تندر پار‌س خودرو نیز ۳۹ میلیون و ۶۰۰هزار تومان قیمت دارد.  اما برخلاف تندرهای دنده‌ای، مدل اتومات این خودرو نسبت به هفته گذشته ۳۰۰ هزار تومان رشد قیمت داشته تا به قیمت ۴۶ میلیون و ۸۰۰هزار تومان برسد. تولید تندر ۹۰ که به دلیل فشار تحریم‌ها با افت شدیدی همراه شده بود، طی ۴ ماه گذشته با رشد ۲/۴۹درصدی همراه بوده است.  این میزان رشد تولید پس از توافق اولیه ژنو و رفع نسبی تحریم‌ها علیه صنعت خودرو حاصل شد تا با عرضه مجدد این خودرو، روند صعودی قیمت آن در بازار متوقف شود.

آن‌طور که از دیگر فرانسوی‌های بازار خبر می‌رسد، پژو ۴۰۵ در هفته جاری با ثبات قیمت همراه بوده است؛ اما پژو پارس سال، با یک خیز کوچک، افزایش قیمت را تجربه کرده است.

پژو ۴۰۵ بنزینی در بازار این هفته همچنان ۳۰ میلیون و۴۰۰ هزار تومان قیمت داشته و مدل دوگانه‌سوز این خودرو نیز روی ۳۲میلیون تومان ثابت بوده است. قیمت پارس سال اما با رشدی ۲۰۰ هزار تومانی به ۳۸ میلیون و ۲۰۰هزار تومان رسید تا در کنار تندر اتومات، دیگر فرانسویی باشد که رشد قیمت داشته است.  پارس دوگانه‌سوز نیز طی هفته جاری ثبات پیشه کرده و بدون تغییر روی قیمت ۳۷میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باقی مانده است.

سمند ال.ایکس هم دیگر محصولی است که در هفته جاری روی قیمت پیشین خود ثابت بوده و همچنان با ۳۰ میلیون تومان قابل معامله است.

اما نگاهی به خانواده پراید و تیبا نشان می‌دهد که قیمت در این خانواده روندی صعودی داشته است. پراید ۱۱۱ و ۱۳۱ دو مدلی هستند که در این خانواده ثبات قیمت داشته‌اند و به ترتیب روی ۲۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و ۱۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان باقی مانده‌اند، اما بر خلاف این دو مدل، پراید ۱۳۲ با ۳۰۰هزار تومان رشد قیمت به ۱۹میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید و تیبا نیز به‌عنوان نخستین خودروی ملی سایپا با ۱۰۰ هزار تومان رشد قیمت، رقم ۲۴ میلیون تومان را برای خود به ثبت رساند.

مگان نیز که حالا مدت‌ها است تولید آن متوقف شده در بازار این هفته با قیمت ۱۰۲ میلیون تومان قابل معامله بوده و نیسان تیانا نیز که سرنوشتی مشابه مگان دارد، همچنان روی ۱۵۴ میلیون تومان ثابت مانده است.

بر این اساس قرار است طی رایزنی با شورای اقتصاد، «خودرو» از لیست کالاهای انحصاری خارج شود و در نتیجه شورای رقابت خود به خود از پروسه قیمت‌گذاری کنار رود. آن‌طور که عضو کمیسیون صنایع به «دنیای اقتصاد» می‌گوید، در نهایت بنا است قیمت خودرو از حالت دستوری خارج و به نوعی آزاد شود.

در شرایطی که گمان می‌رفت پس از «کاهش سه درصدی قیمت رسمی خودروها»، نمایندگان مجلس شورای اسلامی پای خود را از ماجرای قیمت‌گذاری خودرو بیرون کشیده‌اند، خبر می‌رسد برخی از «اهالی بهارستان» هنوز هم پیگیر این ماجرا بوده و جتی طرح جدیدی را نیز برای به کرسی نشاندن حرف خود در بازار خودرو، در نظر گرفته‌اند.

نکته مهم تر اینجا است که ظاهرا مجلس قصد خارج کردن «خودرو» از لیست کالاهای انحصاری را دارد و با این کار می‌خواهد با یک تیر، دو هدف را بزند؛ اول، کنار گذاشتن شورای رقابت از پروسه قیمت‌گذاری خودرو و دوم آزادسازی قیمت خودرو. هرچند اظهارنظرهای نمایندگان مجلس در این مورد، تفاوت‌هایی با هم دارد، اما از دل حرف‌های همه آنها می‌توان متوجه این دو هدف اهالی بهارستان (کنار گذاشتن شورای رقابت از قیمت‌گذاری خودرو و آزادسازی قیمت) شد.

در یکی از این اظهارنظرها، عزت‌الله یوسفیان رئیس کمیسیون تدوین آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری فارس عنوان کرده، طبق طرح مجلس، مکانیزم جدیدی برای قیمت‌گذاری خودروهای داخلی مشخص شده و نمایندگان به‌دنبال آن هستند که یک هیات مرکزی را برای تعیین قیمت خودرو تشکیل دهند. به گفته وی، طرح موردنظر، «ساماندهی نحوه قیمت‌گذاری خودروی داخلی» نام دارد و طبق آن، برای تعیین قیمت‌ عادلانه خودرو، هیاتی مرکزی با حضور نمایندگان سازمان‌ها و نهادهای مرتبط تشکیل خواهد شد.

در کنار اظهارات رئیس کمیسیون تدوین آیین‌نامه داخلی مجلس، سعید زمانیان عضو کمیسیون برنامه و بودجه نیز به «ایسنا» گفته که طرح موردنظر به‌دنبال جلوگیری از افزایش یکسویه قیمت‌ها توسط شورای رقابت بدون توجه به قدرت خرید مشتریان است. وی با بیان اینکه دلیل تهیه «طرح تعیین قیمت خودرو»، بی‌توجهی وزارت صنعت و شورای رقابت به توان اقتصادی مشتریان بازار خودرو، تداوم تولید خودروهای فاقد کیفیت و ضعف در نظام خدمات پس از فروش است، تاکید کرده که این «طرح»، شفاف شدن نظام قیمت‌گذاری، جلوگیری از رانت‌های موجود از ناحیه افزایش قیمت خودرو، تبعیت از معیارهای قیمت‌گذاری در سایر کشورهای جهان، قطع دست دلالان از بازار و جلوگیری از دریافت پاداش‌های میلیونی توسط هیات مدیره شرکت‌های خودروساز از محل افزایش قیمت را در پی خواهد داشت.

به گفته‌های «یوسفیان» و «زمانیان»، اما باید اظهارات یکی دیگر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی را نیز که تاکید کرده مجلسی‌ها شورای رقابت را سر جایش خواهند نشاند، اضافه کرد. آن طور که علی علی‌لو رئیس هیات تحقیق و تفحص از صنعت خودرو، عنوان کرده، مجلس اجازه ادامه روند فعلی قیمت‌گذاری خودرو را نخواهد داد و اگر شورای رقابت وظیفه اصلی خود را انجام ندهد، مجلس آن را سر جای خود خواهد نشاند.

گفته‌های علی‌لو به اینجا ختم نشده و وی تهدید کرده که در صورت ادامه روند فعلی قیمت‌گذاری خودرو، مجلسی‌ها شورای رقابت را از این ماجرا (تعیین قیمت خودروهای داخلی) کنار خواهند گذاشت. وی با بیان اینکه شورای رقابت از نظر قانونی نباید به موضوع قیمت‌گذاری خودرو وارد شود، گفته که به‌زودی گزارش مربوط به عملکرد این شورا در ماجرای تعیین قیمت خودروهای داخلی، در صحن علنی مجلس قرائت خواهد شد؛ «ورود غیرقانونی شورای رقابت به قیمت‌گذاری خودرو» و همچنین «آنالیز و تحلیل فرمول خودرو و تعیین قیمت‌های غیر‌واقعی برای خودرو»، از جمله محورهای این گزارش است که با استفاده از اسناد و مدارک ارائه خواهد شد.

گفته‌های این سه نماینده مجلس در حالی است که سید محمد بیاتیان دیگر عضو بهارستان در گفت‌و‌گو با «دنیای‌اقتصاد» از آزادسازی قیمت خودرو صحبت به میان می‌آورد.

اظهارات این چهار بهارستان نشین، نشان می‌دهد که ماجرای قیمت خودرو هنوز تمام نشده و همچنان ادامه خواهد داشت و شاید حتی این بار، کشدارتر از قبل نیز بشود. این در حالی است که اواسط هفته گذشته جلسه‌ای مشترک میان نمایندگان مجلس شورای اسلامی، شورای رقابت و خودروسازان، تشکیل و ظاهرا توافقاتی میان طرفین نیز به دست آمد، اما حالا دوباره آتش قیمت خودرو روشن شده و گویا این بار شعله تندتری هم دارد.

خودروسازان پس از این «جلسه مشترک» اعلام کردند قیمت محصولات پرتیراژ خود را دو تا سه‌درصد کاهش خواهند داد که این کار را هم کردند و از آن سو چون مجلسی‌ها دیگر صحبت خاصی در این مورد به میان نیاوردند، گمان می‌رفت ماجرا خاتمه یافته و پرونده قیمت خودرو بسته شده است. با این حال، اما نمایندگان مجلس پس از چند روز دندان روی جگر گذاشتن، به حرف آمده و این بار تنها به کاهش قیمت خودرو نیز قانع نبوده و کلا به‌دنبال حذف شورای رقابت از پروسه قیمت‌گذاری خودروهای تولید داخل هستند.

مجلسی‌ها البته پیش تر نیز انتقادهای تندی نسبت به عملکرد شورای رقابت در حوزه قیمت‌گذاری خودرو داشته و می‌گفتند که این شورا نباید برای خودروها قیمت تعیین می‌کرد، اما هیچ‌گاه آنقدر تند نرفتند که حرف از حذف شورا از این ماجرا بزنند. در واقع تا پیش از این، نمایندگان مجلس به‌دنبال فشار بر شورای رقابت برای کاهش حداقل ۱۵ درصدی قیمت خودرو بودند، ولی حالا به این هم رضایت نمی‌دهند و راه‌حل مساله را در کنار گذاشتن شورای رقابت یافته‌اند. به اعتقاد کارشناسان، چون شورای رقابت زیر بار کاهش حداقل ۱۵ درصدی قیمت خودروهای داخلی نرفته، مجلسی‌ها می‌خواهند با کنار زدن این مانع (مانعی که البته جایگاهی محکم در قانون دارد)، تعیین قیمت خودرو را از دست شورا خارج کنند.

کارشناسان براین باورند که نمایندگان مجلس، حرف خود را در بازار خودرو به کرسی بنشانند. با وجود آنکه کارشناسان نیز انتقادهای زیادی نسبت به سطح کمی و کیفی خودروهای داخلی دارند، اما این را نیز که قیمت خودرو، «دستوری» و به دور از واقعیات اقتصادی کشور تعیین شود، نمی‌پذیرند. به گفته آنها، نه نمایندگان مجلس و نه دولت و نه هیچ نهاد دیگری نباید در قیمت‌گذاری خودرو دخالت کنند؛ زیرا مطابق با اصول اقتصادی، این بازار است که باید بگوید هر کالایی با چه قیمتی به فروش برسد و «خودرو» نیز از این قائده مستثنا نیست. کارشناسان البته این را هم می‌گویند که در اصل، شورای رقابت نیز نباید به قیمت خودرو ورود می‌کرد؛ هرچند بالاخره چون قانون جایگاهی مشخص را برای این شورا در نظر گرفته و تشخیص داده که بازار خودرو انحصاری است، می‌توان تا حدی حضور آن را در ماجرای قیمت‌گذاری توجیه کرد.

قیمت خودرو آزاد می‌شود؟

اما آیا نمایندگان مجلس شورای اسلامی می‌توانند شورای رقابت را که فراقوه‌ای به حساب می‌آید و جایگاهی قانونی دارد، از پروسه قیمت‌گذاری خودروهای داخلی کنار بگذارند؟

برای پاسخ به این پرسش باید نگاهی بیندازیم به اختیارات و وظایف قانونی شورای رقابت در مساله تعیین قیمت خودرو؛ همچنین باید مشخص شود که مرجع رسیدگی به تخلفات احتمالی شورای رقابت چه نهادی است؛ مجلس شورای اسلامی؟ دولت؟ یا قوه قضاییه؟

در مورد پرسش اول، قانون می‌گوید شورای رقابت می‌تواند به قیمت‌گذاری کالاهای انحصاری ورود کند و از آنجاکه نام خودرو نیز در لیست این نوع کالاها قرار گرفته؛ بنابراین ورود شورا به ماجرای قیمت خودرو قانونی و عاری از تخلف است. در مورد پرسش دوم نیز اگر به قوانین و مقررات رجوع کنیم، در هیچ جایی نمی‌بینیم که نوشته شده باشد نمایندگان مجلس شورای اسلامی می‌توانند اختیارات شورای رقابت را کم و زیاد کنند. با این حساب، تنها یک راه برای کنار گذاشتن شورای رقابت از مساله قیمت خودرو باقی می‌ماند و آن، خروج «خودرو» از لیست کاهالای انحصاری است. در این مورد، سید محمد بیاتیان عضو کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با خبرنگار «دنیای‌اقتصاد» تاکید می‌کند که مجلس قصد دارد شورای رقابت را کم کم از پروسه قیمت‌گذاری خودرو کنار بگذارد، زیرا این شورا باید به قیمت سایر کالاها نیز بپردازد.

وی بیان اینکه شورای رقابت هر سال بین سه تا شش ماه فضای جامعه را درگیر قیمت خودرو می‌کند، می‌گوید که صنعت و بازار خودرو، ایران توان رقابتی شدن را دارد و از همین رو قرار است طی رایزنی با شورای اقتصاد، «خودرو» از لیست کالاهای انحصاری خارج شود. به گفته بیاتیان، با خروج خودرو از لیست کالاهای انحصاری، دیگر حضور شورای رقابت در پروسه قیمت‌گذاری خودروهای داخلی توجیهی ندارد و بازار و مردم قیمت خودرو را تعیین خواهند کرد.

عضو کمیسیون صنایع تاکید می‌کند که مجلس شورای اسلامی به‌دنبال آزادسازی قیمت خودرو است، چون اعتقاد دارد قیمت باید در بازار و توسط مردم تعیین شود نه توسط شورای رقابت. گفته‌های بیاتیان در شرایطی است که کارشناسان اقتصادی و همچنین خودروسازان نیز معتقدند قیمت خودرو نباید به‌صورت دستوری تعیین شود و بهترین تصمیم گیرنده در این مورد، بازار است و مردم. به گفته آنها، اگر قیمت خودرو آزاد شود، مردم خود تشخیص خواهند داد که آیا خودروهای داخلی با کیفیت پایین‌شان، ارزش خرید با قیمت‌های تعیین شده را دارند یا نه؛ با این شرایط، خودروسازان نیز نمی‌توانند قیمت محصولات خود را خیلی بالا ببرند، چون آن زمان مردم آنها را تحریم کرده و در نتیجه فروش و البته تولیدشان مورد تهدید قرار خواهد گرفت.

در این میان اما برخی کارشناسان نیز معتقدند به دلیل تنوع کم در بازار خودرو و گران تمام شدن واردات خودرو به دلیل وجود تعرفه و نرخ بالای ارز، مشتریان در صورت آزادسازی قیمت خودرو نیز چاره‌ای جز خرید محصولات وطنی ندارند و با این حساب شاید ایده آزادسازی، چندان اثربخش و حلال مشکلات نباشد. حالا باید منتظر ماند و دید نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نهایت چه خواهند کرد و آیا می‌توانند قیمت خودرو را آزاد کنند یا همچنان ماجراهای آنها با شورای رقابت و خودروسازان ادامه خواهد داشت؟

در این زمینه فعالان بازار خودرو معتقدند که برخی مصرف‌کنندگان به دنبال خرید خودروی مدنظر خود هستند اما بیان اظهارات ضد و نقیض درباره قیمت‌ خودروها موجب شده تا مصرف‌کنندگان برای خرید خودروی مورد نیاز خود صبر کنند.

از ابتدای هفته جاری بازار آزاد خودرو به حالت نیمه تعطیل درآمده است.

به گزارش ایسنا، به دلیل تشدید رکود بازار خودرو در هفته جاری برخی از نمایشگاه‌داران و عرضه‌کنندگان خودرو ترجیح داده‌اند به جای بازگشایی محل کار خود پس از تعطیلات عید فطر، تعطیلات خود را طولانی‌تر کنند.

به طور معمول در ماه‌های فروردین و اردیبهشت هر ماه بازار خودرو به رکود رفته و پس از آن با آغاز تابستان و فرا رسیدن سفرهای تابستانی بازار مجددا رونق می‌گیرد. با این حال در سال جاری این اتفاق نیفتاده و علیرغم گذشت نیمی از فصل تابستان رکود بازار خودرو نه تنها کاهش نیافته بلکه تشدید نیز شده است.

در این زمینه فعالان بازار خودرو معتقدند که برخی مصرف‌کنندگان به دنبال خرید خودروی مدنظر خود هستند اما بیان اظهارات ضد و نقیض درباره قیمت‌ خودروها موجب شده تا مصرف‌کنندگان برای خرید خودروی مورد نیاز خود صبر کنند.

حدود یک ماه پیش رییس شورای رقابت قیمت نهایی خودروهای داخلی را اعلام کرد اما پس از آن برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی از تشکیل کمیسیونی برای کاهش قیمت‌های اعلامی شورای رقابت خبر دادند.

با این حال رییس شورای رقابت تاکنون موضع‌گیری رسمی در این زمینه نداشته است و همین موضوع ابهامات در زمینه سرنوشت تعیین قیمت خودروهای داخلی را افزایش داده است.

در این زمینه یکی از فعالان بازار خودرو می‌گوید: از ابتدای هفته جاری تاکنون بازار خودرو نیمه تعطیل است.

وی با بیان این‌که پس از چند روز تعطیلات عید فطر در هفته جاری رکود بازار تشدید شده است، خاطرنشان می‌کند: دلیل اصلی این موضوع طولانی شدن زمان برای تعیین قیمت خودروهای داخلی است.

این فعال بازار خودرو ادامه می‌دهد: برخی نمایندگان مجلس از کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت خودروها خبر داده‌اند و در این زمینه مصرف‌کنندگان در انتظار کاهش قیمت‌ها هستند.

وی اضافه می‌کند: پس از چند روز تعطیلات عید فطر نیز برخی از نمایشگاه‌های اتومبیل ترجیح داده‌اند به دلیل تشدید رکود بازار در هفته جاری، فعالیت خود را آغاز نکنند و این موضوع بازار خودرو را نیمه تعطیل کرده است.

این فعال بازار خودرو با بیان این‌که امیدواریم تکلیف قیمت خودروها هرچه زودتر تعیین شود، تصریح می‌کند: ادامه یافتن این شرایط موجب ضرر و زیان نمایشگاه‌های اتومبیل شده است.

رشد قیمت‌ها در بازاری که به گفته فعالان بازار در سال جدید هنوز خودرویی به آن تزریق نشده است ادامه دارد. بر همین اساس قیمت برخی خودروهای داخلی و همچنین خودروهای خارجی طی هفته گذشته روندی صعودی به خود گرفته است. این درحالی است که بازار فروردین راکدترین بازار سال است؛ زیرا مشتریان بازارهای مختلف از جمله خودرو خریدهای خود را قبل از سال جدید انجام می‌دهند و در فروردین بازارها معمولا رونقی ندارند.

به گزارش دنیای اقتصاد، نگاهی به قیمت‌های بازار نشان‌ می‌دهد که قیمت خودروهای خارجی که برای مدت‌ها ثبات داشتند روندی افزایشی به خود گرفته است. این اتفاق در حالی رخ داده است که طی سال گذشته تعداد خودروهای وارد شده به کشور نسبت به سال قبل آن رشدی ۵۴/۷درصدی داشته است. هرچند پیش از این فعالان بازار این امیدواری را به مشتریان بازار خودرو داده بودند که با تداوم واردات حتی می‌توان به کاهش قیمت آنها دل بست، اما به نظر می‌رسد بازار خودروهای وارداتی‌ در دومین هفته کاری خود در سال جدید روندی افزایشی در پیش گرفته است.

یک فعال بازار خودرو در توضیح بیشتر در رابطه با چرایی افزایش قیمت خودروهای وارداتی، با موقتی خواندن این افزایش قیمت‌ها می‌گوید: در حال حاضر خودرو وارداتی در کشور خیلی زیاد است؛ اما چون این خودروها توسط پلیس پلاک نمی‌شود و به این واسطه خودروها به بازار نمی‌رسند، فاصله‌ای در بازار ایجاد شده که باعث این افزایش قیمت شده است.

او در ادامه می‌گوید: مجوز شماره‌گذاری وارداتی‌ها تا ۲۸ /۱۲/ ۹۲ اعتبار داشته و از آنجایی که صدور مجوز شماره‌گذاری در سال جدید کمی زمان می‌برد، عرضه این خودروها به بازار با توقف همراه شده است، اما به نظر می‌رسد با طی کردن پروسه اداری دریافت این مجوز که به صورت طبیعی باید رو به اتمام باشد مشکل عرضه وارداتی‌ها نیز برطرف شود. او اضافه می‌کند نباید افزایش ۱۵ درصدی تعرفه واردات خودروهای بالای ۲۰۰۰ سی‌سی را در رابطه با افزایش قیمت وارداتی‌ها نادیده گرفت.

اما موضوعی که در اینجا مهم به نظر می‌رسد این است که واکنش‌ بازار به افزایش قیمت‌ها بسیار سریع است درحالی که با عادی شدن شرایط، بازار چنین سرعتی برای کاهش قیمت‌ها نمی‌گیرد. برای مثال بازار خودروهای وارداتی در راکدترین فصل خرید و فروش که بازار خالی از تقاضا است، در مقابل توقف عرضه‌ دو هفته‌ای واکنشی سریع از خود نشان می‌دهد و قیمت‌ها به سرعت افزایش پیدا می‌کنند، اما آیا با از سر گرفته شدن عرضه، این قیمت‌ها با همان سرعتی که افزایش یافته‌اند کاهش پیدا می‌کنند؟ یک فعال بازار در پاسخ به این سوال می‌گوید خیلی به کاهش قیمت‌ها با شروع عرضه امیدوار نیست، او می‌گوید در بازار ما کدام قیمتی بالا رفته است که به راحتی کاهش پیدا کرده باشد؟

اما توقف عرضه فقط مختص خودروهای وارداتی نیست، زیرا خودروهای داخلی نیز با چنین مشکلی مواجه هستند. آن‌طور که از بازار خبر می‌رسد خودروسازان هنوز عرضه‌ای به بازار نداشته اند، این در حالی است که خودروی پرطرفداری مانند تندر ۹۰ نیز از شروع سال‌جاری توسط پلیس پلاک نمی‌شود. این موضوع باعث شده است که قیمت این محصول روندی افزایشی داشته باشد. گویا تعداد زیادی از این محصول با استاندارد یورو۲ در کارخانه وجود دارد که پیش از سال ۹۳ تولید آنها به اتمام رسیده است؛ اما از آنجا که روند پلاک‌گذاری آن به سال جدید کشیده شده است، پلیس حاضر نیست این محصول را با تاریخ ۹۳ شماره‌گذاری کند. پلیس به تولیدکنندگان این محصول اعلام کرده است که با شماره‌گذاری این محصول با پلاک سال ۹۲ مشکلی ندارد.

افزایش قیمت وارداتی‌ها در بازاری اشباع شده

بازار خودروهای وارداتی طی هفته گذشته در مدل‌های مختلف از ۲ تا ۶ میلیون تومان با افزایش قیمت همراه بوده است. به این ترتیب آنطور که از بازار خبر می‌رسد دو شاسی‌بلند خانواده هیوندایی با افزایش قیمت همراه بوده‌اند. IX55 خودرویی است که با ۶ میلیون تومان افزایش قیمت به ۲۲۵ میلیون تومان رسیده است و مدل دیگر آن یعنی IX35 نیز با ۴ میلیون تومان رشد ۱۴۲ میلیون تومان قیمت دارد.

سوناتا و آزرا اما بدون تغییر بوده‌اند. این دو خودرو به‌ترتیب روی ۱۳۲ و ۲۰۳ میلیون تومان باقی مانده‌اند. هیوندایی ‌I30 هم با افزایشی دو میلیون تومانی به ۱۰۳ میلیون تومان رسیده است. سانتافه مدل ۲۰۱۴ نیز در بازار قیمتی برابر با ۱۸۳ میلیون تومان دارد که از رشد ۳ میلیون تومانی آن خبر می‌دهد.  نگاهی به خانواده کیا نیز نشان‌دهنده این موضوع است که مدل اسپورتیج با قیمت ۱۴۵ میلیون تومان قابل معامله است، یعنی ۲ میلیون تومان گران‌تر از هفته گذشته. سراتو مدل ۲۰۱۴ نیز یک میلیون تومان افزایش قیمت داشته و به ۱۱۳ میلیون تومان رسیده است. کیا اپتیما نیز از ۱۳۳ میلیون تومان به ۱۳۵ میلیون تومان رسیده است.

تویوتا اوریون نیز با ۳ میلیون تومان افزایش قیمت با ۲۰۵ میلیون تومان قابل معامله است. مدل دیگر تویوتا یعنی کرولا اما ثابت بوده و روی ۱۲۸ میلیون تومان باقی مانده است.

نوسان قیمت رو به بالا در خودروهای داخلی

نگاهی به بازار خودروهای داخلی نشان می‌دهد که تندرها با افزایش قیمت اندکی همراه بوده‌اند. به این ترتیب تندر ایران‌خودرو ۳۰۰ هزار تومان افزایش قیمت داشته و به ۳۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است و تندر پارس‌خودرو نیز با نیم میلیون تومان افزایش قیمت به ۳۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. تندر مدل E1 نیز روی ۳۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان ثابت بوده است. این قیمت‌ها در واقع مربوط به تندرهای مدل ۹۲ می‌شود.

۲۰۶ تیپ ۵ نیز در بازار با افزایش قیمت همراه بوده است و مدل ۹۳ آن با ۲۰۰ هزار تومان افزایش قیمت به ۳۹ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان رسیده است. تیپ ‌V8 این خودرو نیز در مدل امسال با افزایش قیمتی مشابه تیپ۵ هم‌اکنون ۳۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد. اما پژو۴۰۵ بنزینی نیز در بازار هفته گذشته افزایش قیمتی ۴۰۰ هزار تومانی داشته و به ۲۸ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رسیده است؛ درحالی‌که مدل دوگانه‌سوز آن روی ۲۹ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان ثابت مانده است.

رانا نیز با آهنگ افزایش قیمت همراه بوده و با ۴۰۰ هزار تومان رشد به ۳۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان رضایت داده است.

تیبا هم در بازار هفته گذشته با قیمت ۲۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان معامله شده است که نشان‌دهنده رشد ۲۰۰ هزار تومانی این خودرو است.  نیسان تیانا هم که بعد از خروج ماکسیما از خطوط تولید پارس‌خودرو جایگزین این خودرو شده است طی هفته گذشته با جهشی ۲ میلیون تومانی با قیمت ۱۴۳ میلیون تومان قابل معامله بوده است.

قیمت خودرو در آستانه ورود به سال ۹۳ بار دیگر حاشیه‌ساز شده‌است. چندی است که بحث قیمت خودرو و افزایش یا عدم افزایش این محصول در سال جدید خبرساز است و هنوز مشخص نیست که وضعیت صنعت خودرو در سال ۹۳ چگونه رقم خواهد خورد. چرا که خودروسازان از یک سو بر طبل افزایش قیمت می‌کوبند و از افزایش حتمی قیمت خودرو در سال آینده سخن می‌گویند. از سوی دیگر اما مسئولین دولتی از جمله وزیر صنعت، معدن و تجارت تاکید دارد که در سال آینده قیمت خودرو گران نخواهد شد. این سخنان متناقض نشان می‌دهد که هنوز وضعیت قیمتی بازار خودرو مشخص نیست و آینده‌ای نامعلوم در انتظار متقاضیان خرید خودروست. به تازگی هم محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت وعده داده که قیمت خودرو در سال آینده گران نمی‌شود. این در حالی‌است که او پیش از این از افزایش قیمت خودرو در سال ۹۳ سخن گفته بود.

به هر روی وزیر صنعت، معدن و تجارت به تازگی گفته: تغییر قیمت حامل‌های انرژی در سال آینده بر قیمت تمام شده خودرو بی تاثیر است لذا قیمت خودرو در سال آینده افزایش نمی یابد. محمدرضا نعمت زاده دوشنبه در حاشیه همایش حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان در پاسخ به سوال ایسنا مبنی بر این که آیا در سال ۱۳۹۳ قیمت خودرو افزایش می یابد گفت: هنوز درباره افزایش قیمت خودرو تصمیم نگرفته ایم تا ببینم چگونه خواهد شد. وی ادامه داد: امیدواریم قیمت خودرو تغییر نکند یا بسیار حداقل باشد. باید ببینیم قیمت بقیه حامل‌ها به چه نحو تغییر می کند سپس در این مورد تصمیم بگیریم. او با بیان این‌که تصمیم دولت بر این است که قیمت حامل‌ها و موادی که مشمول فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها می‌شود به مقدار حداقلی اضافه شود، گفت: فکر نمی کنم این تغییرات به هیچ وجه در قیمت خودرو تاثیر داشته باشد.

وزیر صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر این‌که تغییر قیمت حامل‌های انرژی بر برخی کالاهای انرژی‌بر مثل فولاد و سیمان و نهاده‌ها تاثیر دارد گفت: ولی تاثیر قیمت حامل‌های انرژی بر خودرو بسیار ناچیز است. نعمت زاده در پاسخ به سوال دیگر ایسنا مبنی بر این که ادغام مرکز پژوهش‌های بازرگانی در وزارت علوم به کجا رسیده و تاکنون این مرکز چه دستاوردهایی برای حوزه بازرگانی داشته است بیان کرد: قرار نشده مرکز پژوهش‌های بازرگانی در وزارت علوم ادغام شود وهمان طور که از اسم آن مشخص است این مرکز مطالعات انجام داده و پشتیبانی علمی و نظری ارائه می کند. البته به دنبال آن هستیم که این مرکز فعال‌تر شود.

وی در پاسخ به این سوال که وزارت صنعت، معدن و تجارت برای حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان چه برنامه‌هایی دارد بیان کرد: خود واحدهای تولیدی و خدماتی هستند که هم برای استمرار و بقای خود و هم برای جلب رضایت مشتریان تلاش می‌کنند که خدمات قبل، بعد و در حین فروش ارائه کنند. نعمت زاده ادامه داد: این خدمات به نحوی تنظیم می‌شود که مشتریان راضی بمانند. ما هم به نوبه خود هم از این واحدها تجلیل کرده و هم قرار است امتیازات ویژه ای برای این واحدها و همچنین واحدهای نمونه تولیدی در نظر بگیریم. وزیر صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر این‌که این سیستم به زودی طراحی و در قالب یک دستورالعمل به واحدها ابلاغ می‌شود خاطرنشان کرد: ولی ارائه خدمات به مصرف‌کنندگان‌باید در اولویت یک واحدهای تولیدی باشد.

دنیای اقتصاد: هرچند بر اساس آمارهای پلیس، میزان ارائه خدمات در بحث نقل‌و‌انتقال خودروهای کارکرده ۶ درصد رشد داشته که این مساله نشان دهنده استقبال مردم از این دست خودروها است، اما نگاهی به بازار خودرو اسفندماه نشان می‌دهد که خودروهای صفرهم مشتریان بسیاری دارند.

بر همین اساس به علت افزایش تقاضا، قیمت برخی خودروهای داخلی با افزایش همراه بوده و فاصله بیشتری با قیمت کارخانه‌ای پیدا کرده است. فعالان بازار عقیده دارند در حال حاضر عرضه خودرو به صورت عادی جریان دارد؛ اما به علت افزایش تقاضای بازار، برخی مدل‌ها از خانواده پژو و همچنین تندرها با افزایش قیمت همراه شده‌اند. افزایش قیمت این کلاس از خودروها در حالی است که در قیمت محصولات خانواده پراید تغییر چندانی رخ نداده است؛. به این ترتیب هرچند خانواده پراید همیشه از پرفروش ترین خودروهای بازار بوده است؛ اما به نظر می‌رسد حالا مشتریان بازار ترجیح می‌دهند به سمت خودروهایی بزرگ‌تر و به‌روزتر بروند، حتی اگر پیدا کردنشان در بازار سخت باشد.

افزایش قیمت پلکانی خودروهای داخلی که می‌توان گفت از ۲ هفته گذشته آغاز شده در حالی است که بازار وارداتی‌ها این روزها رونق چندانی ندارند.

کارشناسان علت ادامه داشتن رکود در بازار وارداتی‌ها را ورود بیش از اندازه خودروهای خارجی توسط حقیقی‌ها به کشور می‌دانند.

به گفته آنها در حال حاضر حجم انبوهی از خودروهای وارداتی در بازار وجود دارد که مشتری برای آنان نیست. بر همین اساس بسیاری از این خودروها با شرایط ویژه و به صورت اقساطی به فروش می‌رسند. اما با توجه به اینکه بر اساس آخرین آمار گمرک از فروردین تا بهمن ماه امسال حجم زیادی خودرو وارد کشور شده است (۶۱ هزار و ۷۰ دستگاه)، به نظر می‌رسد رکود بازار وارداتی‌ها باز هم ادامه داشته باشد.

از سوی دیگر اگرچه در طول ۱۱ ماه امسال شماره‌گذاری خودروهای نو داخلی ۱۸ درصد افت داشته و در عوض شماره‌گذاری خارجی‌ها با ۳۸ درصد رشد همراه بوده است، اما به نظر می‌رسد مشتری‌های خودروهای داخلی دست‌به‌نقدتر هستند و توان اقتصادی آنها با خودروهای داخلی هماهنگ‌تر است.

روند صعودی قیمت داخلی‌ها

همانطور که اشاره شد قیمت برخی خودروهای داخلی به‌دلیل افزایش تقاضا در بازار، از هفته گذشته تا کنون روند صعودی داشته است.

برخی خودروهای خانواده پژو از جمله این محصولات هستند. بر همین اساس پژو ۲۰۶ تیپ ۲ که گفته می‌شود در بازار بسیار کمیاب است، از هفته گذشته تا کنون رشد ۸۰۰ هزار تومانی را تجربه کرد تا در بازار شلوغ شب عید به قیمت ۳۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برسد. دیگر خودرو از این خانواده تیپ ۵ است که رشد یک میلیون تومانی را پشت سر گذاشت و هم‌اکنون قیمتی برابر با ۳۸ میلیون تومان دارد. قیمت این خودرو در کارخانه ۳۴ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان است که نشان‌دهنده فاصله قیمتی زیاد این خودرو از کارخانه تا بازار است.

اما در میان صندوق‌دارهای این خانواده، تنها تیپ ۲۰‌V است که با رشد قیمت همراه بوده آن هم رشدی یک میلیون تومانی. به این ترتیب این خودرو در بازار این هفته ۳۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان معامله شده است.

مدل‌های ۸‌V و ۹‌V اما ثبات قیمت داشته‌اند و به ترتیب روی ۳۸ میلیون و ۴۹ میلیون تومان باقی مانده‌اند.

در میان مدل‌های قدیمی‌تر پژو ۴۰۵ بنزینی در حالی روی قیمت ۲۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان باقی مانده است که مدل دوگانه سوز آن با ۵۰۰ هزار تومان رشد قیمت به ۲۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.

اما به سراغ تندرها برویم، خودروهایی که این روزها با اقبال مشتریان همراه هستند. تندر ایران‌خودرو که قیمت آن در کارخانه ۳۵ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان است در بازار قیمتی برابر با ۳۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان دارد. این خودرو طی هفته گذشته ۸۰۰ هزار تومان افزایش قیمت داشته است.

تندر پارس‌خودرو نیز در کارخانه ۳۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت دارد که نشان‌دهنده تفاوت اندک قیمت این خودرو در ۲ کارخانه تولیدکننده آن است، درحالی‌که تندر پارس‌خودرو همیشه در بازار با قیمتی بالاتر از تندر ایران‌خودرو به فروش می‌رود.

بر همین اساس تندر پارس‌خودرو با ۳۰۰هزار تومان افزایش قیمت نسبت به هفته گذشته در بازار، به ۳۸ میلیون تومان رسید.

بر این اساس بازار خودرو هرچند این روزها با تقاضای بالای مشتریان همراه است؛ اما رشد قیمتی برای همه محصولات داخلی رخ نداده است. آن‌طور که بررسی قیمت محصولات نشان می‌دهد این طور به نظر می‌رسد که محصولاتی که تولید آنها برای مدتی متوقف بوده و حالا کم کم خط تولید آنها شروع به‌کار کرده است، با جهش قیمتی همراه بوده‌اند.

خودرو پارس سال از جمله خودروهایی است که نسبت به هفته گذشته تغییری نداشته و روی ۳۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان باقی مانده است. مدل دوگانه سوز این خودرو نیز مانند هفته گذشته ۳۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است. سمند ال.ایکس نیز خودرویی است که ثبات قیمت داشته و همچنان ۲۷ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان معامله می‌شود. رانا هم که دومین خودرو ملی ایران‌خودرو است مانند هفته‌های گذشته قیمتی برابر با ۳۱ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان دارد.

اما در میان خانواده پراید تنها مدلی که افزایش قیمت داشته مدل ۱۳۱ آن است که با ۱۰۰ هزار تومان افزایش قیمت هم‌اکنون ۱۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان قیمت دارد. مدل ۱۳۲ این خانواده همچنان ۱۷ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان است و مدل ۱۱۱ و تیبا هم که از محصولات پرطرفدار سایپا هستند هفته با ثباتی را پشت سر گذاشته‌اند. ۱۱۱ و تیبا به ترتیب روی ۱۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و ۲۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان باقی مانده‌اند.

اما در میان مونتاژی‌ها، نیسان تیانا تنها محصولی بوده که با ۵۰۰ هزار تومان افزایش قیمت به ۱۳۸ میلیون تومان رسیده است. ماکسیما همچنان روی ۱۱۵ میلیون تومان است و ویتارای اتومات نیز مدت‌ها است روی قیمت ۱۳۰ میلیون تومان خرید و فروش می‌شود. مدل دنده‌ای ویتارا نیز مانند قبل ۱۲۶ میلیون تومان است. مگان هم که تولید آن اخیرا در پارس‌خودرو آغاز شده است، در مدل آپشن‌دار خود همچنان ۸۹ میلیون تومان قیمت دارد.