در شرایطی که افت قیمت سهام را شاهد هستیم، در مقابل بازارهای رقیبی مثل بانک‌ها و اوراق مشارکت با افزایش نرخ سود مواجه می‌شود؛ طبیعی است که با این شرایط که در کوتاه مدت جذابیت برای سرمایه‌گذاری در بورس کاهش یابد

معاملات روز گذشته روند مثبت خود را با حضور نمادهای اثرگذاری مثل «شبندر»، «تاپیکو» و برخی نمادهای خودرویی آغاز کرد. این سیر صعودی در ساعات بعدی معاملات نیز ادامه یافت، اما در حوالی ساعت ۱۱، نمادهای منفی مثل «کگل» و «کچاد» و همچنین نمادهایی مثل «وبصادر»، «سشرق»، «اخابر» و «وتجارت» که در ابتدای صبح مثبت بودند، در این ساعت با قیمت‌هایی پایین‌تر از قیمت اولیه معامله شدند که این اتفاق روند صعودی شاخص را متوقف کرد و تا پایان نوسان عمده‌ای در بازار مشاهده نشد.

به گزارش دنیای اقتصاد، به این ترتیب، شاخص کل طی روز گذشته با ۳۱۴ واحد رشد (معادل ۴۲/۰درصد) به ۷۴ هزار ۱۶۱ واحد رسید. روز گذشته، حجم و ارزش معاملات کل بورس به ترتیب ۴۴ و ۳۳ درصد کاهش یافتند، در حالی که تعداد معاملات به نسبت حجم و ارزش، همچنان بالا بود؛ این مساله نشان می‌دهد بار دیگر معاملات در اختیار سهامداران حقیقی بوده و هیجان حاکم بر بازار که ناشی از حمایت‌های روز گذشته دولت و مجلس از بازار سرمایه بوده منجر به تغییر روند بازار شده است. در شرایط فعلی بورس، رفتار گروهی به شدت به چشم می‌خورد؛ به عبارت دقیق تر، با منفی شدن نوسان قیمت برخی نمادهای پیشرو بازار، صف فروش در اکثر نمادها شکل می‌گیرد و در مقابل، در یک روز مثبت صف‌های خرید درکل بازار به چشم می‌خورد. حال آنکه اگر بازار نگاهی بنیادی به وضعیت سهام شرکت‌ها داشت، نباید در یک روز، کلیه گروه‌ها مثبت یا همزمان منفی شوند. طی معاملات روز گذشته، گروه‌های خودرویی، بانکی و پتروشیمی به ترتیب بیشترین حجم معاملات را در میان صنایع بورسی در اختیار داشتند. در این شرایط، گروه سایر معادن، سایر واسطه‌گری‌های مالی و خودرو به ترتیب با ۹/۳، ۸/۲ و ۷/۲ درصد رشد، بیشترین افزایش و گروه محصولات چوبی و ابزار پزشکی به ترتیب با ۶/۳ و ۱/۳ درصد افت، بیشترین کاهش را تجربه کردند.

مدیر عامل شرکت تامین سرمایه ملت، افت و خیز‌های اخیر در قیمت سهام را جزو ذات بازار سرمایه می‌داند و عنوان می‌کند: افت اخیر بازار نگرانی‌هایی برای سهامداران به ویژه حقیقی‌ها به همراه داشته است. علی قاسمی، افزایش نرخ سود بانکی و اوراق مشارکت عرضه شده توسط بانک مرکزی را از جمله این عوامل معرفی می‌کند و می‌گوید: در شرایطی که افت قیمت سهام را شاهد هستیم، در مقابل بازارهای رقیبی مثل بانک‌ها و اوراق مشارکت با افزایش نرخ سود مواجه می‌شود؛ طبیعی است که با این شرایط که در کوتاه مدت جذابیت برای سرمایه‌گذاری در بورس کاهش یابد. به گفته وی، در برخی بانک‌ها نرخ سود سپرده‌گذاری به ۲۵ درصد رسیده است که با توجه به موعد پرداخت سودها، نرخ سود موثر تا ۲۹ الی ۳۰ درصد در سال افزایش می‌یابد.

این در حالی است که به اعتقاد این کارشناس بازار سرمایه، بانک‌ها برای تامین این هزینه، باید با نرخ سود حدود ۳۳ درصد تسهیلات خود را ارائه دهند و تولیدکننده نیز باید حدود ۵۰ درصد بازدهی داشته باشد تا گرفتن چنین تسهیلاتی صرفه اقتصادی داشته باشد که در حال حاضر صنایع ما به این اندازه بازدهی ندارند. قاسمی می‌افزاید: در این شرایط، بازدهی بازار سرمایه باید بالای ۴۵ درصد باشد تا سهامداران از بازارهای رقیب کنار کشیده و به این سمت متمایل شوند. این در حالی است که سیاست‌های دولت برای تولیدکنندگان ثبات و انضباط کافی ندارد. این تحلیلگر، به تصمیمات اخیر دولت در خصوص پتروشیمی‌ها و معادن که حدود ۴۰ الی ۵۰ درصد ارزش بازار ما را در اختیار دارند اشاره و بیان می‌کند: در حالی آزادسازی قیمت مواد مصرفی شرکت‌های این صنایع در حال انجام است که در قسمت فروش، نظام عرضه و تقاضا وجود نداشته و همچنان دولت اصرار بر قیمت‌گذاری دارد و این عوامل موجب افزایش نگرانی سهامداران می‌شود.

از سوی دیگر، مدیر عامل شرکت تامین سرمایه ملت عنوان می‌کند: بانک مرکزی در گذشته، بسته‌های نظارتی در خصوص تعیین سقف سود سپرده‌ها به صورت بخشنامه ارائه می‌کرد، اما طی دو سال اخیر چنین رفتاری از بانک مرکزی مشاهده نمی‌شود و همین مساله منجر به بی نظمی در نظام بانکی و ایجاد یک فضای رقابتی در میان بانک‌ها جهت افزایش نرخ سود سپرده‌ها شده است.

علی قاسمی در خصوص وضعیت فعلی بازار سرمایه می‌گوید: ارزش معاملات باید به جای شاخص کل، شاخص مورد توجه ما باشد. میانگین ارزش معاملات طی سال گذشته ۴۰۰ میلیارد تومان بوده، در حالی که در سال جاری این عدد کمتر از ۱۵۰ میلیارد تومان است. به اعتقاد وی، اگر شاخص کل کاهش یابد اما ارزش و حجم معاملات بالا باشد جای نگرانی نیست، زیرا بازار حالت پویای خود را حفظ کرده و با رکود فاصله دارد. این کارشناس بازار سرمایه، به حضور پررنگ حقیقی‌ها در معاملات اخیر اشاره و اظهار می‌کند: نباید انتظار داشت در شرایط منفی بازار، حقوقی‌ها تمام هزینه‌ها را متحمل شوند و دولت و سایر مسوولان نیز باید در بهبود وضعیت کوشا باشند. این تحلیلگر، مثبت شدن بازار طی روز گذشته را هیجانی دانسته و بیان می‌کند: رشد یا افت شاخص در یک روز نمی‌تواند تعیین‌کننده وضعیت بازار باشد؛ در واقع، این روند باید در یک دوره مشخص بررسی شود و با توجه به حجم معاملات پایین، نمی‌توان وضعیت مناسبی را برای روزهای آتی بازار سرمایه متصور شد. قاسمی تنها راه برون‌رفت از این وضعیت را اجرای طرح‌های حمایتی دولت مبنی بر کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در بورس دانسته که وزیر اقتصاد اخیرا به آنها اشاره کرده و قصد اجرای آنها را دارد.

احسان شکوری، کارشناس بازار سرمایه نیز در خصوص خودرویی‌ها که از ابتدای سال پیشرو بوده‌اند و طی روز گذشته مورد اقبال سهامداران بودند می‌گوید: این صنعت از چند پتانسیل مهم برخوردار است: نخست، نسبت ارزش بازار اندک در مقایسه با دارایی‌ها است که می‌تواند موجب افزایش ارزش ذاتی آنها از محل سودهای غیر‌عملیاتی شود. دوم، امکان افزایش سرمایه شرکت‌های خودرویی از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها است. همچنین، پایین بودن قیمت سهام این گروه (که نزدیک به قیمت اسمی است) مزیت سوم سهام این گروه به شمار می‌آید.

از سوی دیگر، چشم‌انداز مثبت به بهبود روابط خارجی است که با توجه به قابلیت بالای این صنعت در خصوص جذب سرمایه‌گذاران خارجی می‌تواند آثار مطلوبی بر خودرویی‌ها داشته باشد. وی در پایان خاطرنشان می‌کند: در شرایط فعلی نباید انتظار داشت قیمت خودروهای داخلی افزایش یابد و با توجه به زیان‌های اخیر وارده به خودرویی‌ها می‌توان گفت که این شرکت‌ها از نظر عملیاتی سودآور نخواهند بود و بیشتر امیدواری به سودآوری آنها از محل غیرعملیاتی است.

خبرگزاری تسنیم: بلومبرگ طی گزارشی نوشت: شاخص سهام بورس تهران در سال ۲۰۱۳ با ۱۳۱ درصد رشد به رکوردی قابل توجه دست یافت که در بین ۹۳ بازار بورس مهم جهان بالاترین رشد محسوب می شود.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، بومبرگ طی گزارشی نوشت:صبح یکی از روزهای ماه دسامبر، یک دختر ۲۳ ساله دانشجو به نام سمیرا در کنار صدها نفر دیگر در بازار بورس تهران ایستاده و دارد بررسی می کند که ۶۰۰ دلار پول خود را در کجا سرمایه گذاری کند.

در حالی که قیمت سهام شرکت های مختلف عرضه شده در بورس در تابلوی بالای سر او درج شده، سمیرا می گوید از اینکه می خواهد اولین بار سهام بخرد هیجان زده است. وی می گوید: «چنین حسی را دوست دارم…این روزها با هر کسی که صحبت کنید به شما می گوید بازار بورس بهترین جا برای سرمایه گذاری است.»

این گزارش افزود: پیروزی ماه ژوئن حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ایران و کنار رفتن محمود احمدی نژاد از قدرت موجب افزایش قابل ملاحظه ارزش سهام در بازار بورس شده است. شاخص سهام بورس تهران در سال ۲۰۱۳ با ۱۳۱ درصد رشد به رکوردی قابل توجه دست یافت که در بین ۹۳ بازار بورس مهم جهان بالاترین رشد محسوب می شود. بخش عمده این افزایش، پس از انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس جمهور ایران اتفاق افتاد که وعده داد روابط ایران با اقتصاد جهانی را پس از چند دهه تحریم احیا کند.

رامین ربیعی، مدیر یک شرکت سرمایه گذاری در ایران در این باره می گوید: «ما شاهد سرازیر شدن حجم عظیمی از سرمایه های تازه از سوی سرمایه گذاران شخصی به سمت بازار سهام هستیم.» وی افزود: «وضعیت پس از انتخابات به کلی تغییر کرد و ریسک سیاسی، ریسک جنگ و ریسک تحریم های بیشتر کاهش یافت.»

دولت روحانی با حصول توافق هسته ای ژنو توانسته است ۷ میلیارد دلار از اموال تحت تحریم کشور را بازگرداند که شامل آزاد سازی بخشی از اموال بلوکه شده است. این توافق موجب شد که احتمال افزایش مجدد تولید و صادرات نفت ایران تقویت شود. بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت ایران در ماه دسامبر به خبرنگاران گفت، وی به دنبال به طمع انداختن شرکت های بین المللی همچون اکسون موبیل و رویال داچ شل برای بازگشت به ایران پس از برداشته شدن تحریم هاست.

بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی بورس ایران، حجم روزانه معاملات در بازار بورس تهران که قدمتی ۴۷ ساله دارد، در سال ۲۰۱۳ تا ماه نوامبر به طور متوسط به ۲۰۳ میلیون دلار رسید، در حالی که این رقم دو سال قبل ۸۳ میلیون و در سال ۲۰۰۶، ۲۰ میلیون دلار بود. حجم معاملات صورت گرفته در بازار بورس تهران در طول یک روز برابر با حجم معاملات صورت گرفته در بازار بورس آمریکا در حدود ۲۲ ثانیه است. به گفته ربیعی، ایرانی ها در حال خارج کردن سرمایه های خود از بازار ارز، طلا و املاک هستند تا در بازار بورس سرمایه گذاری کنند.

بر اساس این گزارش میزان رشد شاخص ها در بازار بورس ایران در سال های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ به ترتیب ۲۴ و ۵۵ درصد بوده است. ارزش سهام کل شرکت های عرضه شده در بورس به دلار از سال ۲۰۱۱ تاکنون، حدود دو سوم رشد داشته و به ۱۷۴ میلیارد دلار رسیده است. بر اساس آمارهای رسمی، نسبت قیمت به درآمد در بازار بورس ایران از جمله در شاخص بورس در سال ۲۰۱۳، ۳۴ درصد افزایش یافته و به ۷٫۸ رسیده است.

بیشترین رشد ارزش سهام متعلق به بانک ها و شرکت ها نفتی بوده است. ارزش سهام بانک صادرات ایران که از سال ۲۰۱۰ تحت تحریم های اتحادیه اروپا قرار داشت، با ۱۴۲ درصد رشد در سال ۲۰۱۳ مواجه بوده و ارزش سهام شرکت توسعه نفت و گاز نیز ۸۷ درصد افزایش یافته است. ربیعی می گوید، بازار بورس در مدتی کوتاه رشدی سریع را تجربه کرده است و سودهای حاصله «بیشتر در نتیجه احساس حاکم بر بازار حاصل شده تا عوامل پایه ای بازار.»

بلومبرگ در پایان نوشت: بورس برای فرشید ۲۷ ساله که در شرکت پدرش کار می کند هنوز خوب است. وی می گوید از زمان انتخابات ۲۰۰ میلیون ریال در بازار بورس سرمایه گذاری کرده و می خواهد بیشتر سرمایه گذاری کند. «پول بیشتری ندارم. اگر داشتم بیشتر سرمایه گذاری می کردم.»