قیمت دلار پس از مسیر افزایشی طی شده در روزهای پایانی هفته گذشته، در نخستین روز هفته جاری با کاهش مواجه شد و مجددا به نزدیکی سطح ۳۲۵۰ تومانی بازگشت.

در زمینه مهم‌ترین عوامل اثرگذار، روز گذشته دو خبر قابل توجه منتشر شد که به‌نظر می‌رسد موجب بهبود جزئی در فضای انتظارات شده است. نخست، اعلام واریز ۴۰۰ میلیون دلار از طلب نفتی ایران از سوی منابع خبری هندی بود و مورد دوم، برخی از اظهارات مقام‌های دیپلماتیک خارجی بود که از پیشرفت ۹۸ درصدی مذاکرات – به‌رغم دشواری بیشتر ۲ درصد باقیمانده – سخن می‌گفتند. این در حالی است که رئیس کل بانک مرکزی هفته گذشته پیش‌بینی کرده بود با اعلام برخی اخبار در روزهای آینده، قیمت‌ها در بازار ارز با مقداری کاهش مواجه خواهند شد.

بازگشت قیمت به یک هفته قبل
روز گذشته قیمت دلار در بازار با کاهشی تدریجی، از سطح ۳۲۶۰ تومانی روز پنج‌شنبه نزول کرد و تا حوالی ۳۲۵۰ تومان پایین آمد. البته در ساعات پایانی کاری به وقت دیروز، قیمت‌های ۳۲۴۷ تومان و ۳۲۴۸ تومان نیز از سوی برخی از صرافی‌ها ثبت شده بود. این صرافی‌ها نرخ خرید برای دلار را هم به میزان ۳۲۴۰ تومان اعلام کردند. البته روز گذشته نیز به سیاق روزهایی که بازار پیگیر اخبار مذاکرات است، برخی از صرافی‌ها از ثبت و اعلام نرخ‌های ارزی خودداری کردند. بازگشت قیمت دلار به سطح ۳۲۵۰ تومانی در نخستین روز هفته جاری در حالی است که روز شنبه هفته گذشته نیز، قیمت دلار در بازار با کاهشی جزئی (۵ تومانی) در مقایسه با پنج‌شنبه هفته ماقبل، به سطح ۳۲۵۰ تومانی بازگشته بود. کل هفته گذشته نیز با نوسان قیمت بین دو سطح ۳۲۵۰ تومان تا ۳۲۶۰ تومان سپری شد که بیانگر آرامش و ثبات قابل توجه بازار در این روزها بوده است. با این حال، به نظر می‌رسد که هفته جاری و همزمان با برگزاری دور جدید مذاکرات نمایندگان دیپلماتیک کشور با هیات‌های غربی، بازار حساسیت بیشتری به اخبار داشته باشد و میزان تغییرات نیز در صورت بروز عاملی موثر، بیشتر باشد. روز گذشته نیز، انتشار دو خبر تا حدودی موجب تعدیل انتظارات شد که به‌نظر می‌رسد در کاهش ۱۰ تومانی قیمت دلار موثر بوده است.

افت دلار با خبر واریز قسط
به نظر می‌رسد بازار این روزها چشم خود را به نتایج مذاکرات هسته‌ای و اثرات این مذاکرات بر شرایط اقتصادی کشور، به ویژه درآمدهای ارزی، دوخته است. در این زمینه، روز گذشته خبری به نقل از پایگاه خبری «نیو ایندین اکسپرس» منتشر شد که به نقل از منابع هندی اعلام می‌کرد این کشور طی دوشنبه یا سه‌شنبه هفته جاری، ۴۰۰ میلیون دلار از پول بلوکه شده نفت ایران را پرداخت خواهد کرد. بر اساس این گزارش، تا روز ۲۴ نوامبر (۳۵ روز دیگر) نیز مبلغ ۵۰۰ میلیون دلار دیگر از طرف هند به ایران پرداخت خواهد شد. با توجه به دریافت ۱٫۶۵ میلیارد دلار از طرف کشور هند در ماه‌های گذشته (در قالب توافق ژنو)، در صورت پرداخت دو قسط کنونی، این کشور بیش از نیمی از تعهدات خود به ایران را بازپرداخت کرده است.
درخصوص مذاکرات نیز، روز گذشته سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه و مذاکره‌کننده ارشد این کشور، رسیدن به توافق در مذاکرات تا مهلت تعیین شده ۲۴ نوامبر را «کاملا ممکن» دانست. این دیپلمات با بیان اینکه دو طرف در حال کار روی موضوعات اختلافی هستند، اعلام کرد که ۹۸ درصد موارد اختلافی حل شده و تنها ۲ درصد باقی‌مانده است، ولی «دو درصد باقیمانده سخت تر از ۹۸ درصد توافق شده است و مسائل باقیمانده بسیار مشکل هستند». کاهش قیمت دلار با اخبار جدید درخصوص دارایی‌های بلوکه شده ایران از یکسو و امکان حصول توافق در دور جدید مذاکرات، در شرایطی صورت می‌گیرد که رئیس‌کل بانک مرکزی روز چهارشنبه هفته گذشته با بیان اینکه «بازار ارز کاملا از آرامش برخوردار است»، گفت: «خبر واریز قسط سوم دارایى هاى بلوکه شده را احتمالا تا فردا اعلام مى کنیم و قسط چهارم هم واریز خواهد شد.» ولی‌الله سیف پیش‌بینی کرده بود که «به خاطر این تحولات، قیمت‌ها در روزهاى پیش رو مقدارى کاهش خواهد داشت.»

تداوم حباب منفی در بازار سکه
روز گذشته هر قطعه سکه طرح جدید هم در بازار تهران با قیمت‌هایی نزدیک به ۹۴۰ هزار تومان معامله می‌شد که در مقایسه با آخرین روز هفته پیش، حدود ۳ هزار تومان کاهش را نشان می‌داد. این در حالی است که برخی منابع اطلاعاتی مثل پایگاه اینترنتی «اتحادیه طلا، جواهر و سکه»؛ قیمت سکه را حدود ۹۳۷ هزار تا ۹۳۸ هزار تومان اعلام می‌کردند.
این در حالی است که انتظار می‌رفت با توجه به ثبات تقریبی قیمت دلار در بازه نزدیک به ۳۲۵۰ تومان و صعود کلی اونس در دو هفته گذشته، قیمت سکه به تدریج از کانال ۹۴۰ هزار تومانی فاصله بگیرد و وارد سطح ۹۵۰ هزار تومانی شود. محاسبات «دنیای اقتصاد» نیز نشان می‌دهد در حال حاضر با احتساب هزینه‌های ضرب سکه، طلای موجود در سکه حدود ۹۵۰ هزار تومان قیمت دارد که بیانگر تداوم حباب منفی در بازار سکه است. این موضوع به این معنا است که در صورت ثبات قیمت اونس، احتمال افزایش بهای سکه وجود دارد و در صورت افت اونس نیز، انتظار نمی‌رود سکه به میزان زیادی نزول کند.

حرکت دلار رسمی به سمت ۲۶۷۰ تومان
به گزارش دنیای اقتصاد، بانک مرکزی نیز روز گذشته در ادامه نوسان‌های جزئی در قیمت‌گذاری ارز رسمی، نرخ دلار مرکز مبادلات را با ۷ ریال افزایش به میزان ۲۶ هزار و ۶۸۹ ریال تعیین کرد تا دلار رسمی، در نزدیکی سطح ۲۶۷۰ تومانی قرار بگیرد. در هفته‌های گذشته و با نوسان قیمت‌ها که به افزایش سطح نرخ دلار به بالای مرز ۳۲۰۰ تومان و آرامش بازار در سطح جدید منجر شد، بانک مرکزی روال نسبتا محافظه‌کارانه‌ای در پیش گرفت و از سرعت تعدیل قیمت‌های رسمی خود کم کرد. این موضوع موجب شده که زمان‌بندی قابل پیش‌بینی برای اجرای یکسان‌سازی نرخ ارز، قدری عقب‌تر برود و اجرای احتمالی یکسان‌سازی نرخ ارز نیز تا حدودی به تاخیر بیفتد. به‌نظر می‌رسد هدف بانک مرکزی از متوقف کردن روند پیشین تعدیل نرخ رسمی ارز این است که جلوی اثراتی را که این موضوع بر قیمت‌های بازار آزاد می‌تواند داشته باشد، بگیرد. هر چند برخی از کارشناسان معتقدند با توجه به فاصله قیمت رسمی و قیمت بازار، تغییرات جزئی قیمت‌های رسمی –مشابه چند ماه گذشته- نمی‌تواند بر بازار اثر خاصی داشته باشد.

فلز زرد چهارشنبه در برابر فشار فروش مقاومت کرد تا بالاتر از مرز ۱۳۰۰ دلار بماند، اما روند کاهشی بازار در روز پنج‌شنبه تشدید شد و طلا را به پایین‌ترین ارزش در حدود یک ماه گذشته رساند؛ کاهشی که روز جمعه نیز تا لحظه تنظیم این خبر پابرجا بود.

چهارشنبه بازار واکنشی به خبر سرنگونی دو هواپیمای نظامی ارتش اوکراین توسط جدایی‌طلبان هوادار روسیه نشان نداد، اما توجه به بحران شرق اروپا و همچنین بحران حملات به غزه طلا را در کانال پیش‌گفته نگه داشت. خبرگان بازار طلا از افزایش نیافتن «ریسک‌گریزی» در بازار متعجب شده‌اند، چراکه در هفته‌های گذشته بحران‌های مختلف باید قاعدتا چنین تاثیری بر بازار می‌گذاشت. برخی دلیل این امر-کاهش ریسک‌گریزی- را برنامه‌های بانک‌های مرکزی دنیا برای تزریق پول به اقتصادها می‌دانند. با این حال مخالفان این نظر اشاره می‌کنند که وجود تورم منفی نشان می‌دهد که چنین فرضی نمی تواند درست باشد، زیرا در صورت تاثیر برنامه‌های محرک بر بازارها باید شاهد تورم بالا در اقتصاد جهان می‌بودیم. در هر حال یک چیز آشکار است و آن اینکه دلار آمریکا هم‌اکنون سرمایه امنی در نظر گرفته می‌شود که تقویت آن بر ارزش طلا فشار وارد می‌کند.

بر این اساس، پنج‌شنبه روز رسیدن اونس طلا به قیمت ۱۲۹۳ دلار شد، هر چند در این روز برای مواقعی قیمت حدود ۱۲۹۰ دلاری نیز ثبت شد. این یعنی طلا در چهارمین روز هفته کاری (تقویم میلادی) به کمترین قیمت در چهار هفته گذشته رسید. کاهش مجدد ریسک‌گریزی و همچنین رسیدن شاخص‌های سهام آمریکایی به بالاترین میزان در چند سال گذشته، فشار بر طلا را افزایش داد تا پنج‌شنبه روز خوبی برای این فلز گرانبها نباشد. در این روز فروش فنی نیز به کاهش بهای طلا و نقره کمک کرد. پنج‌شنبه همچنین شاخص دلار به بالاترین حد در چهار هفته گذشته رسید و قیمت نفت خام نیز با کاهش روبه‌رو شد تا این دو «عامل خارجی» نیز به افت بیشتر قیمت طلا کمک کرده باشند، اما حتی پنج‌شنبه نیز و با وجود افزایش اشتها برای ریسک کردن، مسائل ژئوپلیتیک از کانون توجه معامله‌گران و سرمایه‌گذاران خارج نشد.

پنج‌شنبه خبر سقوط هواپیمای خطوط الجزایر نیز در کنار اخبار اوکراین و غزه جلب توجه کرد. یک خبر که در این روز بسیار مورد توجه واقع شد امتناع شرکت‌های هوایی از پرواز به تل آویو بود که نمادی از تشدید بحران در منطقه به شمار می‌آمد. مهم‌ترین خبر اقتصادی پنج‌شنبه اعلام ابتدایی شاخص خرید مدیران چین از سوی بانک HSBC بود که برای ماه جولای ۵۲واحد اعلام شد. این رقم برای ماه ژوئن ۷/۵۰واحد اعلام شده بود. رقم اعلام شده برای ماه جولای بالاترین رقم در یکسال و نیم گذشته است. رقم بالای ۵۰ در این شاخص نشانه رشد است و این آمار پنج‌شنبه به رشد بازارهای سهام آسیا کمک کرد؛ اما همین اتفاق برای اروپا نیز افتاد. پنج‌شنبه شاخص خرید مدیران اتحادیه اروپا نیز اعلام شد که برای ماه جولای ۵۴ بود. این رقم برای ماه ژوئن ۸/۵۲ اعلام شده بود. به این ترتیب بازارهای سهام اروپا نیز پنج‌شنبه با رشد مواجه شدند.

اما بازارهای سهام روز جمعه از رکوردزنی‌های خود فاصله گرفتند. مهم‌ترین دلایل افت روز جمعه(تا لحظه تنظیم این خبر) انتشار گزارش Ifo آلمان و افزایش تنش‌های ژئوپلیتیک بود. گزارش اقتصاد آلمان نشان می‌دهد که اعتماد به بزرگ‌ترین اقتصاد قاره سبز کاهش یافته است. جمعه این اخبار اقتصادی و سیاسی بازارهای سهام اروپا را تحت‌تاثیر قرار داد، اما طلا تحت‌تاثیر روند روزهای قبل با قیمت‌هایی نزدیک به ۱۲۹۲ دلار ماند. البته در بعد از ظهر دیروز به وقت تهران، قیمت طلا نسبتا افزایشی شد و تا لحظه تنظیم این خبر تا ۱۲۹۵ دلار هم بالا رفت.

این وضعیت بر بازارهای جهانی ارز نیز اثر گذاشت تا ارز واحد اروپایی باز هم با افت روبه‌رو شود. به این ترتیب یورو در مقابل دلار به کمترین نرخ برابری در هشت ماه گذشته رسید. یورو تحت‌تاثیر احتمال تحریم روسیه نیز است، اما دلار همچنان به تقویت خود ادامه داد. آمار منتشر شده از اقتصاد ایالات‌متحده در هفته‌های گذشته خوب بوده و این در کنار بحران‌های سیاسی اروپا و خاورمیانه، اعتماد به اسکناس سبز آمریکایی را بالا برده است.

بالاخره تکلیف نرخ بنزین روشن شد تا خیال افکار عمومی کمی راحت شود و پمپ بنزین ها هم نفس راحتی بکشند و دیگر خبری از صف های طویل و درهم در نیمه های شب نباشد.

نرخ مصوب بنزین اما ۷۰۰ تومان سهمیه ای و ۱۰۰۰ تومان آزاد اعلام شد.البته افرادی که سهمیه ۴۰۰ تومانی دارند، به گفته دولتی ها می توانند با خیال راحت  از آن استفاده کنند  تا تمام شود.
این در حالی است که پیش تر به نظر می رسید بنزین تک نرخی مد نظر دولنی ها بود و وزیر نفت نیز بارها بر تک نرخی شدن بنزین تاکید کرده بود اما از آنحایی که اوضاع بازاهای اقتصادی آشفته است و گرانی مچنان میهمان سفره هاست، دولتی ها تصمیم گرفتند بنزین همچنان دو نرخی عرضه شود تا فشار مضاعف بر مردم وارد نشود.

این در حالی است که عدم انصراف بیش از ۹۰ درصد مردم از دریاقت یارانه نقدی نیز نشان میدهد همه مردم به پول اندک یارانه ها نیز احساس نیاز می کنند.

در این میان اما در هیاهوی اجرایی شدن فاز دوم هدفمندی دلار آرام آرام دوباره مرزهای ۳۰۰۰ هزار تومان را پیمود تا دوباره  تداعی کننده روزهای نوسان بازار باشد.

حالا هم با افزایش قیمت بنزین، این سوال ایجاد می‌شود که این افزایش قیمت چه تاثیری بر نرخ ارز دارد؟

در هر حال، آنچه مسلم است، شاخص‌های اقتصادی با هم مرتبط اند و بر این اساس قیمت بنزین هم می‌تواند بر تورم و تورم هم می‌تواند بر تضعیف پول ملی و تقویت پول خارجی تاثیر بگذارد.

بر این اساس شاید پاسخ کلی این باشد که قیمت بنزین مستقیما بر قیمت ارز تاثیر نمی‌گذارد اما به‌واسطه دیگر‌شاخص‌ها، می‌تواند بر قیمت ارز هم تاثیر گذار باشد.

این روند تاثیرگذاری اما  زمانی اتفاق می‌افتد که تمام شاخص‌های اقتصادی دیگر ثابت باشند اما قطعا عوامل مختلف مانند رشد نقدینگی، ‌افزایش صادرات و واردات، انضباط مالی دولت، انبساطی و انقباضی‌بودن سیاست‌های مالی دولت و… ثابت نیست.

به همین دلیل است که افزایش نرخ ارز نمی‌تواند تنها متاثر از نرخ بنزین باشد اما انتظارات تورمی و هیجانات روانی این روزها بازار ارز را تحت‌تاثیر قرار داده است و اگر هیجانات روانی ادامه دار شود نرخ ارز نیز افزایش خواهد داشت.

با این وجود ولی‌ا… سیف، رئیس کل بانک مرکزی گفته: براساس بررسی روزهای اخیر، بخشی از ورودی‌های بازار ارز بنابه دلایلی با تاخیر انجام شده و با پیگیری های صورت گرفته ورودی‌ها دوباره عمل می کند و تنها دلیل اقتصادی همین بوده که در روزهای آینده شاهد تعدیل واقعی نرخ‌ها در بازار خواهیم بود.

وی درباره اینکه آیا نرخ دلار آمریکا به حدود ۳ هزار تومان قبل برمی‌گردد،تاکید کرده : اجازه دهید نرخی را اعلام نکنم، این ثبات در استمرار ثبات گذشته است، گرچه تغییرات جزئی و کوچکی می‌تواند باشد اما نوسان و افزایش غیرمنطقی اخیر منطق ندارد و حتما به حالت تعادلی که اشاره شد، برمی‌گردد.

به این ترتیب به نظر می رسد تکلیف نرخ ارز باز هم درگیر اما و اگرهاییست که ممکن است دوباره بازارهای اقتصادی را تحت تاثیر قرار دهد.

بازار طلا، سکه و ارز از هفته گذشته با نوسانات افزایشی مواجه شده‌ است و این روند در هقته جاری همچنان با شیب ملایمی ادامه دارد.