بازار ارز همچنان متلاطم است، این را از رفت و آمدهای مردم در خیابان فردوسی به خوبی می‌توان دریافت. قیمت مدام بالا و پایین می رود و البته روند صعودی‌اش بر نزول نرخ در کف بازار، می‌چربد. شاید دولت هم بدش نمی‌آید قیمت ارز کمی بالا رود تا بلکه بخشی از کسری بودجه خود که به واسطه کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی حادث خواهد شد را جبران کند.

شاخص قیمت دلار در بازار تهران مدام بالا و پایین می‌شود اما گویا قصد ندارد از محدوده ۳۵۰۰ تومان، پایین تر بیاید. این را نرخ‌هایی که در اوج معاملات هر روز در فاصله چهارراه استانبول تا میدان فردوسی به خوبی می‌توان دید.

البته برخی از مغازه داران هم شاید خود آب به آسیاب این نوسان ارزی می ریزند و بدشان هم نمی آید تا از دلارهای مانده در پستوهایشان، سود بیشتری ببرند. در مقابل، علی طیب‌نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی همچنان بر این باور است که افزایش نرخ ارز قابل ملاحضه نبوده است و برهمین اساس، نباید نگران باشیم.

دو هفته ای هست که دولت بر این خوش باوری است که نرخ ارز صعود جدی نخواهد داشت، اما حرکت ریز و ملایم آن به سمت صعود اندکی این خوش باوری را به یک بی‌تدبیری شبیه می سازد. شاید اسدالله عسگراولادی، تاجر کهنه کار بازار تهران همین روزها را تصور کرده بود که هشدار داد دولت باید برنامه مدون داشته باشد و اگر ظرف ۲۰ روز نتواند بازار را مدیریت کند، باید منتظر یک سونامی ارزی بود.

اما همچنان مقاماتی دولتی اصرار دارند که بگویند در بازار ارز اتفاقی نیفتاده است، البته شاید هم دولت بدش نیاید که اندکی هم که شده نرخ دولتی را مطابق با بازار آزاد، بالا برد تا بتواند بخشی از کسری بودجه خود را که ناشی از کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی است، جبران کند.

علی طیب نیا در روزهای اخیر اعلام کرده است که شرایط ارزی کشور مناسب است و بانک مرکزی، توان لازم را برای مدیریت بازار ارز را دارد. او به این نکته نیز اشاره کرده که با تکیه بر همین توان ارزی، دیگر شاهد جهش قیمت ارز مشابه آنچه قبلا رخ داده نخواهیم بود.

وزیر اقتصاد گفته، آنچه در گذشته تاثیر در بازار ارز داشت حجم قابل ملاحظه نقدینگی طی چند سال قبل بوده و پتانسیل قیمت ارز روی هم انباشه و به یک‌باره آزاد شد؛ در شرایط فعلی نگران افزایش قابل ملاحظه نرخ ارز نیستیم اما ممکن است نوسانات محدودی مانند سایر بازارها در بازار ارز هم رخ دهد.

البته ولی‌اله سیف، رئیس کل بانک مرکزی نیز در قامت متولی اصلی بازار ارز، تاکنون اقدامی جدی برای کنترل بازار انجام نداده است و شاید او هم بر نگران بازار ارز نیست.

اما فعالان اقتصادی بر این باورند که باید دولت هرچه سریعتر برنامه ای جدی برای کنترل نوسانات هرچند اندک بازار ارز داشته باشد، چراکه اگر هم به گفته دولتمردان، همین نوسان با میزان ناچیز باز هم قرار باشد ادامه یابد، نااطمینانی از وضعیت آینده بازار و بیم گران شدن، همه را به چهارراه استانبول خواهد کشاند تا حداقل برای بحران ارزی که ممکن است ناشی از کمبود ارز و افزایش قیمت به وجود آید، خود چاره سازی کنند و تا کار به سهمیه و سهمیه بندی نکشیده، خود گلیم خود را از آب بیرون کشند.

ظرف یک ماهه اخیر حدود ۱۰ درصد قیمت ارز در بازار افزایش یافته است. به عبارت دیگر، ۳۰ روزه از ارزش پولی ملی حدود ۱۰ درصد کاسته شده است.

قیمت دلار در بازار آزاد که تقریبا در نرخ بالای ۳۵۰۰ تومان تثبیت شده است، با بی‌تدبیری دولت می‌تواند به زودی وارد کانال ۳۶۰۰ تومان شود. البته بعید است دیگر دولت بگذارد دلار وارد کانال ۳۶۰۰ تومان شود، چراکه در آن صورت هزینه های خاصی برای آن به دنبال خواهد داشت.

به هر حال باید منتظر بود و دید که دولت چه تدبیری برای بازار ارز در روزهای آینده خواهد اندیشید یا اینکه باید همچنان شاهد گرانی ارز با شیبم ملایم باشیم.

 روز گذشته بهای دلار برای سومین روز متوالی افزایش یافت و قیمت این ارز پس از گذشت ۶ ماه از ۳۲۹۰ تومان عبور کرد. گروهی از فعالان، توراندازی نوسان‌گیران ارزی برای کسب سود و افزایش شایعات در بازار را عامل اصلی افزایش قیمت عنوان کردند. با افزایش دلار، بهای سکه نیز از کانال ۹۲۰ هزار تومانی عبور کرد و وارد کانال ۹۳۰ هزار تومان شد.
روز گذشته بهای دلار برای سومین روز متوالی افزایش یافت و قیمت این ارز پس از گذشت ۶ ماه از ۳۲۹۰ تومان عبور کرد. گروهی از فعالان، توراندازی نوسان‌گیران ارزی برای کسب سود و افزایش شایعات در بازار را عامل اصلی افزایش قیمت عنوان کردند. با افزایش دلار، بهای سکه نیز از کانال ۹۲۰ هزار تومانی عبور کرد و وارد کانال ۹۳۰ هزار تومان شد.

بالا رفتن نرخ خرید تا ۳۲۸۰ تومان

در پنجمین روز آذرماه، دلار معاملات خود را با قیمت ۳۲۷۰ تومان آغاز کرد که افزایشی ۵ تومانی نسبت به روز قبل داشت. در ادامه روز قیمت این ارز با افزایش بیشتری مواجه شد و قیمت ثبت شده دلار، بر تابلوی اکثر صرافی‌ها در ساعات انتهایی بازار به ۳۲۹۵ تومان رسید. این در حالی است که آخرین باری که بهای این ارز به این حد قیمتی رسیده بود، به تاریخ ۳۱ اردیبهشت سال جاری بازمی‌گردد. با افزایش قیمت فروش، نرخ خرید دلار، بر تابلوی فعالان رسمی تا ۳۲۸۰ تومان بالا رفت. با بالا رفتن قیمت فروش دلار، نرخ حواله این ارز نیز از ۳۲۹۵ تومان  به ۳۳۱۰ تومان صعود کرد.

پررنگ شدن نقش فعالان غیر‌رسمی

در روزهای اخیر، بازار ارز شاهد افزایش حضور فعالان غیررسمی و نوسان‌گیران است. با کاهش قیمت دلار در ابتدای هفته، برخی از نوسان‌گیران، دچار ضرر و زیان شدند. پس از تمدید مذاکرات و افزایش جزئی قیمت، این گروه، در پی پوشش ضرر خود با ایجاد نوسان در نرخ ارز افتادند؛ بنابراین با بالا بردن حجم خرید خود و ایجاد شایعات در بازار ارز، سعی در بالا بردن درجه نوسانات ارز و افزایش نرخ را داشتند. رفتار نوسان‌گیران در روزهای اخیر را به‌نوعی می‌توان به توراندازی قیمتی تشبیه کرد. این فعالان با خرید ارز و نگهداری موقت آن، سطح تعادلی قیمت در بازار را به هم زده و تلاش می‌کنند ارز خود را با بالاترین قیمت ممکن به فروش برسانند تا زیان قبلی خود را جبران کنند.

پوشش کوتاه‌مدت و آینده نوسان

با وجود افزایش فعالیت نوسان‌گیران و افزایش درجه تغییرات قیمت، نگاهی به عوامل بنیادی اقتصاد نشان‌دهنده این است که دامنه نوسانات به احتمال زیاد بیشتر از این نخواهد شد.

بررسی عوامل عرضه و تقاضا بیانگر این است که دلیلی برای افزایش تغییرات قیمتی دلار وجود ندارد و پس از تخلیه عوامل روانی بازار، تاثیر نوسان‌گیران ارزی نیز کاهش خواهد یافت. با تمدید مذاکرات، تغییر خاصی در سمت عرضه بازار اتفاق نخواهد افتاد. همچنین بر اساس آمار گمرک، آمار صادرات غیر‌نفتی طی چند ماه اخیر به‌طور میانگین در سطح ۳ میلیارد دلار بوده و میزان واردات نیز ۴ میلیارد دلار ثبت شده است. با توجه به آنکه آمار گمرک، صادرات نفت را در بر نمی‌گیرد به این ترتیب می‌توان عنوان کرد که تراز ورود ارز از خروج آن بیشتر است؛ بنابراین اگر منابع نفت نیز به آمار صادرات اضافه شود از منظر تراز پرداخت‌ها بازار با مشکل چندانی روبه‌رو نیست.

بررسی سمت تقاضا نیز بیانگر آن است که بازار در ماه‌های آینده به‌دلیل تغییر نکردن وضعیت با فشار تقاضای جدیدی از سوی بخش واقعی مواجه نخواهد شد. از طرف دیگر، از آنجا‌که به‌طور سنتی پایان آذرماه مصادف با اتمام پیک ثبت سفارش‌های تجاری است، انتظار می‌رود در ماه‌های آینده تا حدودی از فشار تقاضا بر بازار کاسته شود.

اطلاعات یک موسسه پژوهشی نیز که مدلی برای پیش‌بینی رشد و تورم، پایان سال طراحی کرده نشان می‌دهد در بدترین سناریوی ممکن، قیمت ارز در پایان سال ۹۳، ۳۳۶۰ تومان خواهد بود و اگر وضعیت کنونی قبل از سوم آذر ادامه یابد و تغییر خاصی به لحاظ رفتارهای سفته‌بازانه رخ ندهد، قیمت دلار در حالت میانی در کانال ۳۲۰۰ تومان نوسان خواهد کرد؛ بنابراین می‌توان نوسان اخیر را زودگذر و هیجانی عنوان کرد. نوسانی که ظاهرا یک بخش از سوی نوسان‌گیران با هدف پوشش سود کوتاه‌مدت هدایت می‌شود.

تخت گاز سکه در جاده صعود

دیروز با افزایش ۳۰ تومانی دلار، هر سکه بهار آزادی به بهای ۹۳۵ هزار تومان معامله شد که افزایشی ۸ هزار تومانی نسبت به روز قبل داشت. رقم ثبت شده برای سکه، بالاترین قیمت این فلز گران‌بها، از تاریخ اول آبان سال جاری است. با این افزایش ۸ هزار تومانی، بهای سکه در دو روز اخیر، با ۱۸ هزار تومان افزایش مواجه شد و طی این مدت، از دو کانال ۹۲۰ هزار تومان و ۹۳۰ هزار تومان عبور کرد. در روزهای اخیر، قیمت سکه همسو با افزایش دلار حرکت می‌کند.

روز گذشته بهای دلار ۹/۰ درصد بالا رفت و به‌دنبال آن بهای سکه با ۹/۰ درصد افزایش رو‌به‌رو شد.

محاسبات نشان می‌دهد که در پنجمین روز آذرماه، ارزش ذاتی سکه ۹۳۴ هزار تومان بود و اختلافی هزار تومانی با قیمت فروش بازار داشت. گروهی از فروشندگان در کنار افزایش دلار، بالا رفتن تقاضا را عامل دیگر جهش قیمتی این فلز گرانبها عنوان می‌کنند.

بازار طلا و ارز طی روزهای اخیر شرایط آرامی را سپری کرده است. نوسانات بازار در محدوده اندکی ادامه دارد تا خبری از هیجان و نرخ‌های ملتهب در خیابان فردوسی نباشد. طی یک هفته گذشته این آرامش بازار با کاهش قیمت‌ها نیز همراه بود که شرایط داخلی و بین‌المللی به طور همزمان در آن دخیل بوده‌اند.

بازار ارز که پس از آغاز دور جدید مذاکرات هسته‌ای به سمت آرامش حرکت کرده است، روز گذشته کاهش نرخ‌ها را رقم زد تا هر دلار آمریکا با ۱۰ تومان کاهش به ۳ هزار و ۲۲۰ تومان برسد.

طی ۱۰ روز گذشته دلار ۳۵ تومان کاهش قیمت را تجربه کرده است تا سرمایه‌گذاران در این بازار بازهم با زیان مواجه شده باشند.

این موضوع کاهش یک درصدی قیمت را از زمان آغاز دور جدید مذاکرات هسته‌ای در وین اثبات می‌کند.

در این روزها بازار طلا و سکه نیز شرایط مشابهی را پشت سر گذاشته است. این بازار تحت تاثیر آرامش بازار ارز در داخل و همچنین کاهش قیمت طلا در بازارهای جهانی قرار گرفته است.

از سوی دیگر آغاز ماه محرم، تقاضا را در این بازار کاهش داده است هرچند که این امر تاثیرچندانی در کاهش قیمت ندارد اما به طور سنتی جو روانی خاصی در بازار ایجاد می‌کند.

هر سکه تمام بهار آزادی روز گذشته ۲ هزار تومان کاهش نرخ را از سر گذراند تا طی یک هفته ۱۰ هزار تومان ارزان شده باشد. در این روز این نوع سکه با قیمت ۹۳۰ هزار تومان فروخته شد. هر اونس طلا در بازارهای جهانی نیز که در بالاترین نرخ هفته گذشته با قیمت یک هزار و ۲۴۹ دلار فروخته می‌شد، روز جمعه در آخرین ساعات معاملات هفته به یک هزار و ۲۳۱ دلار رسید.

بر این اساس هر گرم طلای ۱۸ عیار هم روز گذشته با قیمت ۹۵ هزار و ۲۰۰ تومان مورد داد و ستد قرار گرفت که یک هزار تومان ارزان‌تر از هفته قبل است.

طلا در بازار جهانی روز جمعه بدنبال صعود بازارهای سهام و ارزش دلار که تقاضا برای این فلز ارزشمند به عنوان دارایی مطمئن را محدود کرد، کاهش یافت و با کاهش هفتگی در یک هفته گذشته روبرو شد. طلا هفته گذشته در نتیجه قوی‌تر شدن ارزش دلار، ۰٫۵ درصد از ارزش خود را از دست داد.

ارزش دلار روز جمعه ۰٫۲ درصد در برابر سبدی از ارزهای بزرگ کاهش یافت با اینهمه این ارز هفته گذشته یک درصد افزایش یافت.

ذخایر “اس پی دی آر گولد تراست” که بزرگ‌ترین صندوق سرمایه گذاری طلای قابل معامله در بورس در جهان است، در یک هفته گذشته به پایین‌ترین سطح از اواخر سال ۲۰۰۸ به این سو رسید که نشانه ادامه نگرش بدبینانه در بازار طلا است.

نشست سیاستگذاری بانک مرکزی آمریکا در روزهای چهارشنبه و پنج شنبه بزرگ‌ترین موضوع مورد توجه بازار خواهد بود. انتظار می‌رود بانک مرکزی آمریکا تصمیم بگیرد خرید ماهانه اوراق قرضه را به پایان برساند. سرمایه گذاران اکنون نشانه‌هایی را زیرنظر دارند که زمان احتمالی افزایش نرخ‌های بهره را مشخص می‌کنند.

دورنمای نرخ‌های بهره بالاتر به جذابیت طلا به عنوان سرمایه گذاری مطمئن لطمه زده است و از سوی دیگر دلار قوی‌تر نیز تقاضا برای این فلز ارزشمند را محدود می‌کند.

به همین دلیل عموم کارشناسان بازار برا یهفته پیش رو کاهش قیمت طلا را پیش‌بینی کرده‌اند. فردا فعالیت بازارهای جهانی در هفته جدید آغاز خواهد شد و این در حالی است که در نظرسنجی این هفته کیتکو از ۲۱ کارشناس اقتصادی ۶ نفر به افزایش قیمت طلا در روزهای آینده رای داده اند؛ ۹ نفر نیز اعلام کرده اند که قیمت طلا با کاهش روبرو خواهد شد و ۶ نفر نیز پیش بینی کردند قیمت طلا تغییر چندانی نخواهد داشت.

این موضوع نشان می دهد که ۴۲ درصد کارشناسان کاهش قیمت طلا را پیش‌بینی کرده‌اند. تحلیلگرانی که به کاهش قیمت طلا رای داده اند بر این باورند که عدم توانایی طلا در شکستن سطح ۱۲۵۵ دلاری و کاهش مجدد قیمت نشان می دهد که این فلز زرد در روزهای آینده نیز با کاهش بیشتری روبرو خواهد شد.

دسته ای از کارشناسان اقتصادی نیز معتقدند که قیمت طلا در روزهای آینده بین ۱۲۲۰ تا ۱۲۵۰ دلار در نوسان خواهد بود و اگر سطح حمایتی ۱۲۲۰ دلاری شکسته شود قیمت طلا با افت بیشتر روبرو می شود.

هنوز از یادها نرفته است که محمود احمدی نژاد با بازار ارز و دلار چه کرد و چگونه در عرض چند ماه دلار ۹۰۰ تومانی به مرز ۴۰۰۰ تومان رسید.سیاست های غلط پولی و مالی  در زمان حیات دولت دهم اما نه تنها با عث نوسنات دائمی بازار ارز شد بلکه سایر بازارهای اقتصادی را نیز تحت تاثیر قرار داد اما با روی کار آمدن دولت یازدهم به نظر می رسید دوران این نوسانات به پایان رسیده است چرا که نرخ ارز روی ۲۹۰۰ تا ۲۹۷۰ تومان ثابت مانده بود.

حالا اما چند روزی است که دلار دوباره مرزهای ۳۰۰۰ تومانی شدن را رد کرده است.

در واقع بازار ارز تهران از آغاز هفته گذشته در مسیر افزایشی قرار گرفت که در نظر کارشناسان علت این امر را باید در عواملی همچون اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها، وضعیت منفی بازارهای موازی ارز مانند بورس و مسکن و افزایش تقاضا جست‌وجو کرد. درحال حاضر فعالان بازار پیش‌بینی دقیق و قاطعی از وضعیت نرخ ارز ندارند.

در همین زمینه ۳۰ فروردین ۱۳۹۳ رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرده بود: نوسانات موجود در بازار ارز موقتی بوده و انتظار می‌رود شرایط به روال ماه‌های گذشته باز گردد.

ولی‌ا… سیف معتقد است: علائم مثبت ناشی از عملکرد اقتصاد با نوسانات روزهای اخیر در بازار ارز سازگار نیست که این امر می‌تواند ناشی از تاثیر عوامل غیراقتصادی باشد.

وی اظهار کرده: در شرایط عادی بعضی از اخبار و اظهارنظرها که بنابر احتمالات و نه از روی اطلاعات واقعی مطرح می‌شود، می‌تواند آثار کوتاه‌مدت و موقتی بر بازار داشته باشد که البته بلندمدت نخواهد‌بود.

درر هر حال کارشناسان اقتصادی معتقدند، یکی از عوامل تاثیرگذار بر قیمت دلار سیاست بانک مرکزی در بالا بردن نرخ رسمی آن است.

از سوی دیگر، گفته می شود،  یکی دیگر  از عوامل مهم دیگر افزایش قیمت ارز در بازار، افزایش قیمت حامل‌های انرژی در قالب اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌هاست.

این عامل باعث نوعی افزایش انتظاری قیمت‌ها در بازار شده است. عوامل سیاسی هم قاعدتا اثر خود را روی بازار ارز خواهد گذاشت.

عامل دیگر در نوسان نرخ این روزهای ارز اما  گزارش آمانو دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است. با وجود اینکه در گزارش آمانو به پایبندی ایران در عمل به تعهداتش در چارچوب توافقنامه ژنو تاکید شده، اما برخی از نکات غیرصریح نیز در این گزارش به چشم می‌خورد.

از عوامل دیگر موثر بر نوسان‌های نرخ ارز دلالانی هستند که معاملات صوری انجام می‌دهند. این دلال‌ها از خبرهای مرتبط و غیرمرتبط ازجمله بحران کریمه برای ایجاد التهاب و افزایش قیمت در بازار استفاده می‌کنند.

این افراد در خیابان فردوسی جمع می‌شوند و به شکل صوری قیمت‌ها را بالا و پایین می‌برند. در این تجمع خرید و فروش ارز برای تحویل در روز آینده انجام می‌شود و درصورتی که نرخ ارز بیش از رقم توافق شده باشد، موجب سودآوری برای خریدار خواهد شد.

به این ترتیب هر چند به نظر می رسد نوسان در بازار ارز کوتاه مدت است اما در هر حال این امر نگرانی هایی را برای مردم ایجاد کرده که باید منتظر ماند و دید وعده های رئیس بانک مرکزی در این خصوص عملی می شود یا خیر؟