در روزهای پایانی سال بازار ارز با مسائلی همچون کاهش تقاضا، کاهش قیمت، امیدواری به آینده مذاکرات هسته ایران و گروه ۱+۵ و همچنین تک نرخی شدن ارز مواجه است

به گزارش نامه نیوز، دلار در ادامه روند نزولی خود که از اوایل اسفندماه آغاز شده است روز پنجشنبه به ۳۳۴۵ تومان رسید که این موضوع نشاندهنده افت ۱۰۰ تومانی این ارز در دو هفته اخیر است. این اتفاق در حالی رخ می دهد که مذاکرات هسته ای ایران و گروه ۱+۵ به مراحل حساس تر خود نزدیک شده و قرار است از ۲۴ اسفند ماه آخرین دور مذاکرات در سال سال جاری برگزار شود و بسیاری از کارشناسان این نوسانات بازار را به دلیل خوشبینی به آینده مذاکرات می دانند.

علاوه بر این عامل که جو روانی ویژه ای را در بازار ارز حاکم کرده است فعالان بازار معتقدند کاش تقاضا در بازار نیز تاثیر قابل توجهی در افت قیمت ها داشته است. در حالی که همه ساله با نزدیک شدن به تعطیلات سال جدید تقاضا در بازار افزایش می یافت امسال چنین اتفاقی رخ نداده و همین موضوع موجب شده تا قیمت ها در مسیر نزولی قرار بگیرند.

همچنین برخی فعالان بازار معتقدند ابلاغ مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافی‌ها از سوی بانک مرکزی که ۲۹ دیماه صورت گرفت و بر اساس آن خرید و فروش ارز در صرافی ها و حاشیه بازار ساماندهی شد نقش قابل توجهی در کاهش نوسانات قیمت ارز و کاهش قیمت داشته است.

در همین رابطه نظام مافی نایب رئیس اتاق ایران و سوئیس درباره آینده بازار ارز گفته است پیش بینی من این است که دسترسی به مقداری از پول های بلوکه شده را خواهیم داشت. دولت می تواند ارزش دلار را حفظ کند و خط مشخصی را از نظر رشد اقتصادی پیش برویم. دسترسی به آن پول از دست می رود و برمی گردیم به فروش نفت. ارزش دلار را ثابت را نگه دارد و عواقب آن را در واحدهای صنعتی می بینیم. توافق امسال برای اقتصاد ایران الزامی است.

وی تاکید کرده است اگر توافق صورت نگیرد، دسترسی به درآمدهای نفتی خیلی سخت می شود. بنابراین احساس می کنم در صورتی که توافق صورت نگیرد، قیمت دلار تا حدود ۶ هزار تومان هم بالا می رود ولی در حال حاضر خوشحالم که نشانه های توافق دیده می شود. اگر توافق انجام شود هم قیمت دلار روی همین حدود فعلی باقی می ماند.

در این بین نکته دیگری که وجود دارد این است که دولت یازدهم از ابتدای فعالیت خود به دنبال تک نرخی کردن ارز بود و با توجه به کاهش قیمت ارز در هفته های اخیر، رئیس کل بانک مرکزی از آماده شدن مقدمات ارز تک نرخی برای سال ۹۴ خبر داد و گفت یکی از پیش نیازهای استمرار و موفقیت ارز تک نرخی ارتباطات بین المللی نظام بانکی است.

سیف افزود: در زمانی که وضعیت مناسبی ایجاد شود حتما تک نرخی شدن ارز اجرایی می شود زیرا بانک مرکزی این امر را از اولویت های خود قرار داده است.

هم اکنون که بازار ارز با مسائلی همچون کاهش تقاضا، کاهش قیمت، امیدواری به آینده مذاکرات هسته ایران و گروه ۱+۵ و همچنین تک نرخی شدن ارز مواجه است پیش بینی های متفاوتی از آینده قیمت ها صورت می گیرد.

اکبر ترکان دبیر شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در این رابطه گفته است در سال آینده به تدریج منابع ارزی کاهش می‌یابد و باید کاری کنیم که تقاضای ارز در بازار نیز کاهش یابد. با توجه به کاهش واردات در آینده پیش رو، افزایش تقاضا در بازار ایجاد خواهد شد و چون دولت با محدودیت ارزی مواجه است، ممکن است موجب بالا رفتن قیمت ارز شود؛ بنابراین باید کاری کرد که تقاضای ارز کم شود و از واردات کالاهای ساخته‌ شده از خارج به شدت جلوگیری شود.

 در روزی که سکه بهار آزادی ۱۰ هزار تومان سقوط کرد، شاخص بازار ارز پس از ۹۳ روز وارد کانال ۳۳۰۰ تومان شد.
در روزی که سکه بهار آزادی ۱۰ هزار تومان سقوط کرد، شاخص بازار ارز پس از ۹۳ روز وارد کانال ۳۳۰۰ تومان شد.

روز سه‌شنبه بهای دلار با ۱۵ تومان کاهش از کانال ۳۴۰۰ تومان خارج شد و روی قیمت ۳۳۹۵ تومان قرار گرفت. ریزش دلار به کانال پایین‌تر در حالی رخ داد که شاخص بازار ارز از تاریخ ۱۶ آذر معاملات خود را در کانال‌های بالاتر انجام داده بود.

به گفته فعالان عامل اصلی این ریزش کانالی افزایش حجم ارز موجود در بازار بود، موضوعی که از سوی آنها بیشتر به فروش ارز شماری از شرکت‌های تجاری نسبت داده می‌شود.  در کنار دلار، سکه بهار آزادی نیز روز گذشته به قیمت ۹۵۷ هزار تومان رسید. کاهش بهای طلا در بازارهای جهانی تا ساعت ۳ بعدازظهر  و همچنین افت دلار در بازار ارز، دو نیرویی بودند که قیمت سکه را تحت‌فشار قرار دادند.

عامل عرضه شرکت‌ها

روز سه‌شنبه قیمت دلار پس از دو روز بی‌نوسان، راه کاهشی را در پیش گرفت. دلار روز شنبه با ۱۰ تومان کاهش به قیمت ۳۴۱۰ تومان رسید، در حالی که در روزهای‌ یکشنبه و دوشنبه نوسانی را تجربه نکرده و  روی نرخ روز شنبه ایستاده بود.

فعالان بازار ارز عامل اصلی افت قیمت در روز سه‌شنبه را افزایش عرضه ارز دانسته‌اند. به گفته آنها در این روز تعداد فروشندگان بیشتر از متقاضیان بود و این عامل دلار را در مسیر کاهشی قرار داد. به اعتقاد آنها علت اصلی افزایش حجم ارز موجود در بازار، فروش ارز شماری از شرکت‌های تجاری است که سعی دارند بخشی از دارایی‌های ارزی خود را به فروش برسانند.

آنچه به باور این گروه  تمایل این شرکت‌ها به فروش ارز را بالا می‌برد، نزدیک شدن به پایان سال و تصفیه حساب‌های سالانه  است. البته مساله دیگری که روند قیمتی دلار در نیمه دوم اسفندماه را تحت‌تاثیر قرار داده است، خوش‌بینی معامله‌گران به نتایج مذاکرات هسته‌ای است، موضوعی که جهت انتظارات بازار ارز را کاهشی کرده است.

عامل دیگری که زمینه کاهش نرخ ارز را فراهم کرده، افزایش محدود تقاضا برای ارز مسافرت است. به اعتقاد یکی از فعالان، تقاضا برای ارز مسافرتی در اوایل اسفندماه بالا رفت، اما در ادامه آخرین ماه سال تقاضای این گروه کاهش یافت تا از این سمت فشار زیادی به نرخ ارز وارد نشود.

اما یورو که روز دوشنبه پس از ۱۴ روز رنگ رشد را به خود دیده بود، در چهارمین روز هفته باز هم با کاهش روبه‌رو شد. روز سه‌شنبه قیمت یورو با ۵۵ تومان کاهش به نرخ ۳۷۰۰ تومان رسید. بهای این ارز از تاریخ ۵ اسفند در مسیر نزولی قرار گرفته و تا روز گذشته ۲/ ۶ درصد افت را به ثبت رسانده است.

افت دو عاملی سکه

روز سه‌شنبه قیمت سکه تمام بهار آزادی تحت کاهش دو نیروی اونس و دلار قرار گرفت، امری که بهای این کالای گرانبها را یک کانال پایین برد و سکه را وارد کانال ۹۵۰ هزار تومان کرد. روز سه‌شنبه هر سکه بهار آزادی به بهای ۹۵۷ هزار تومان معامله شد که کاهشی ۱۰ هزار تومانی نسبت به روز دوشنبه داشت.

روز سه‌شنبه ریزش اونس در کنار افت دلار زمینه‌ساز حضور سکه در کانال پایین‌تر را فراهم کرد. سکه روز سه‌شنبه یک درصد افت کرد. البته در ساعات پایانی روز که قیمت دلار با افت بیشتر به نرخ ۳۳۹۵ تومان رسید، افزایش جزئی اونس اثر این کاهش را روی سکه خنثی کرد.

قیمت دلار که از حدود نیمه فعالیت دولت دهم به یکی از خبرساز ترین بازیگران اقتصاد ایران تبدیل شده بود روزهای آرامی را پشت سر می گذارد.

بر این اساس و در ادامه موج خوش بینی که نسبت به مذاکرات هسته ای اتفاق افتاد، دلار هفته جاری را با کاهش قیمت آغاز کرد تا این ارز معتبر جهانی قیمتی کمتر از هفته ماقبل خود داشته باشد. قیمت دلار که در هفته گذشته در سطح ۳۲۶۰ تومان آرام گرفته بود در نخستین روزهای هفته جاری کاهش ۲۰ تومانی را تجربه کرد.

روز سه شنبه قیمت دلار به روند نزولی خود ادامه داد به طوریکه قیمتی معادل ۳۲۳۰ تومان در بازار آزاد داشت. این کاهش قیمت در شرایطی اتفاق افتاد که به زعم بسیاری از فعالان بازار خوش بینی های ایجاد شده نسبت به مذاکرات هسته ای و انتشار اخباری مبنی بر حصول توافق در مهلت باقی مانده تا سوم آذر، زمینه افت قیمت ارز را رقم زده است.

در کنار این ادعا برخی فعالان بازار بر این باورند که امکان فروش ارز حاصل از صادرات به نرخ آزاد به نظام بانکی در کاهش قیمت ارز به تاثیر نبوده است.

موضوعی که برخی کارشناسان نیز آن را باور دارند و می گویند چناچه توافق هسته ای صورت پذیرد در کنار فروش ارز حاصل از صادرات به نرخ آزاد سبب خواهد شد دلار قیمت پایین تری را در روزهای آینده تجربه کند.

درحالی که از شنبه هفته جاری قیمت دلار در بازار روند صعودی را پیش گرفته ولی اخباری طی دو روزگذشته منتشر شده که نشان می دهد بزودی بهای دلار روند نزولی را آغاز می کند.
بهای دلار در بازار تحت تاثیر حواشی تحولات هسته ای افزایش یافته بود. این اتفاق نیر در شرایطی رخ داد که هیچ کدام از مسولان تیم دیپلماسی ایران اظهار نظر منفی در مورد مذاکرات انجام نداده بودند و تنها سکوت آنها منجر به رشد قیمت ها شده بود. اما طی دو روزگذشته خبرهایی در محافل رسانه ای و اقتصادی منتشر شده که نشان می دهد بزودی بهای دلار روندی عکس را پیش می گیرد. در صورتی که منطق بازار برای افزایش قیمت ها تنها متکی به موضوعات سیاسی باشد، همین منطق در شرایط جدید منجر به افت قیمت ها می شود.

روزگذشته روزنامه جوان تیتر یک خود را به گزارشی تحت عنوان «مذاکرات پنهان نیویورک» اختصاص داده بود. این گزارش نشان می داد که روند مذاکرات هسته ای ایران برخلاف تصور رسانه ای به سمت بهبود حرکت می کند.

در بخشی از این گزارش آمده بود:« عباس عراقچی با فاصله زمانی از تیم مذاکره کننده ایرانی به تهران بر می‌گردد. سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه می‌گوید ۹۵ درصد توافق بین ایران و ۱+۵ انجام شده و وزیر خارجه آلمان هم تأکید می‌کند که هیچ موقع ایران و ۱+۵ این قدر به توافق نزدیک نبوده‌اند.» شواهدی اینگونه از سوی روزنامه جوان به عنوان دلایل پیشرفت مذاکرات تلقی شده است. در بخش دیگری از گزارش این روزنامه آمده است:« یک مقام امریکایی می‌گوید توافق هسته‌ای می‌تواند راه را برای از سرگیری روابط تهران- واشنگتن باز کند. همه اینها نشانه‌هایی از این هستند که تفاهم‌های به دست آمده در نیویورک فراتر از آن چیزی است که مقام‌های ایرانی و امریکایی در مواضع رسمی خود ابراز می‌کنند.» در ادامه این گزارش آمده است:« یک مقام امریکایی جمعه شب بلافاصله بعد از تمام شدن مذاکرات سه جانبه ظریف- کری -اشتون، به جمع خبرنگاران امریکایی در نیویورک رفته و توضیحاتی مبسوط از مذاکرات ارائه کرده که سایت وزارت خارجه امریکا بدون اشاره به نام او، همه این گفت و گو را منتشر کرده است. بیشتر کسانی که از نزدیک ناظر مذاکرات هستند، می‌توانند حدس بزنند که این مقام مصاحبه کننده، وندی شرمن معاون وزیر خارجه امریکا است، به خصوص که او در قسمتی از این گفت و گو می‌گوید که تازه از مذاکرات برگشته است. با این حال، چیزی که بیش از همه در گفت و‌گوی او با خبرنگاران خودنمایی می‌کند این است که این مقام امریکایی هیچ جمله یا حتی کلمه‌ آزار دهنده و تحریک کننده‌ای به زبان نمی‌آورد و برای اولین بار به صراحت می‌گوید که در صورت توافق جامع و متعهد ماندن ایران به تعهدات خود تحریم‌ها در وهله اول به حالت تعلیق درخواهد آمد و سرانجام ملغی خواهد شد.یک مقام بلند پایه امریکایی دیگر نیز دیروز برای اولین بار گفت که «توافق هسته‌ای با ایران می‌تواند راه را برای از سرگیری روابط میان تهران – واشنگتن باز کند.» فیلیپ گوردون، هماهنگ‌کننده امور خاورمیانه در کاخ سفید در سخنرانی‌اش در شورای ملی ایران و امریکا، گفته که یک توافق هسته‌ای می‌تواند پروسه‌ای جدید ایجاد کند که به برقراری روابط میان ایران و امریکا منجر شود. هماهنگ‌کننده امور خاورمیانه در کاخ سفید گفته که آخرین دور مذاکرات هسته‌ای که هفته گذشته در نیویورک برگزار شده به پیشرفت‌هایی رسیده است.»

مهمترین قیدی که در این مذاکرات به آنها اشاره شده، «برداشتن همه تحریم هاست.» در صورتی که براساس چنین پیش بینی هایی مذاکرات هسته ای به سمت بهبود حرکت کند یا به گفته مقام آگاه ( که آن را وندی شرمن اعلام کرده اند) توافق نهایی صورت گرفته باشد، قیمت دلار از میانه های مهرماه روند نزولی پیش می گیرد. حتی در صورتی که این تحلیل به صورت فراگیر در بازار صرافان پخش شود نیز اثرات قابل توجهی برروند قیمت گذاری ها خواهد داشت. پیش از این نیز قیمت دلار روند نزولی را پیش گرفته بود ولی همزمان با پایان مذاکرات نیویورک، قیمت ها بازهم افزایش یافت.